Ünite 7: İş Kazaları, Kaza Sebep Teorileri — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Heinrich'in Domino Teorisi'ndeki 5 faktörün sırasını (Sosyal çevre -> Kişisel kusur -> Tehlikeli hareket/koşul -> Kaza -> Yaralanma) mutlaka ezberleyin; sınavlarda bu sıralama sıkça sorulmaktadır.
Heinrich'in %88 (tehlikeli davranış), %10 (tehlikeli koşul) ve %2 (önlenemez) oranlarını birbiriyle karıştırmayın; en yüksek payın insan hatasında olduğunu unutmayın.
James Reason'un İsviçre Peyniri Modeli'ndeki 'aktif hata' (operatörün anlık hatası) ile 'gizli hata' (yönetimsel/tasarımsal bekleyen hata) ayrımına dikkat edin.
FRAM modelinin Erik Hollnagel'e, STAMP modelinin ise Nancy Leveson'a ait olduğunu ve her ikisinin de 'Karmaşık Doğrusal Olmayan' model grubunda yer aldığını unutmayın.
Türkiye'de iş kazası oranlarında Kömür Madenciliği'nin birinci, Ana Metal sektörünün ise ikinci sırada yer aldığını istatistik soruları için aklınızda tutun.
6331 sayılı Kanun'un en ayırt edici özelliğinin memur-işçi ayrımı yapmadan tüm çalışanları kapsaması olduğunu sınavda seçenekleri elerken kriter olarak kullanın.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
İş Kazası (ILO Tanımı)İş Kazası (WHO Tanımı)Primer KorumaSekonder KorumaDomino TeorisiZarar Nedensellik ModeliEnerji-Hasar ModeliBoşluk Transfer MekanizmasıEpidemiyolojik Kaza ModeliAktif (Etkin) HatalarGizli (Latent) Hatalarİsviçre Peyniri ModeliSadece Kültür (Just Culture)STAMP ModeliFRAM ModeliESAW MetodolojisiStandardize İş Kazası OranıGüvensiz KoşulGüvensiz DavranışFonksiyonel Rezonans Analiz Metodu
