Ünite 1: Devletin Ekonomi İçindeki Rolü: Ekoller ve Teorik Altyapı Değişimi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Merkantilizm ve Fizyokrasi ekollerinin devletin ekonomideki rolüne bakış açılarını temel varsayımları üzerinden karşılaştırarak bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Merkantilizm güçlü, korumacı ve dış ticarete müdahale eden bir devlet modelini savunurken; Fizyokrasi ekonominin 'doğal bir düzen' içinde işlediğini ve devletin müdahale etmemesi gerektiğini savunur. Merkantilizm zenginliği değerli madenlere ve dış ticaret fazlasına bağlarken, Fizyokrasi zenginliğin tek kaynağının tarım olduğunu ileri sürer.
Alıştırma 2myders hazırladı
Klasik İktisadi Ekol'ün 'jandarma devlet' ve 'denk bütçe' anlayışını, devlet borçlanmasının özel sektör yatırımları üzerindeki etkileri (crowding-out) çerçevesinde tartışınız.
Yanıt / ipucu
Klasik iktisatçılara göre devlet sadece savunma, adalet ve asayiş gibi temel görevleri üstlenmeli ve bütçesini denk tutmalıdır. Devlet bütçe açığını kapatmak için borçlandığında, ödünç verilebilir fonlar piyasasında faizleri yükselterek özel sektörün yatırımlarını dışlar (crowding-out etkisi).
Alıştırma 3myders hazırladı
1929 Büyük Buhranı'nın ardından ortaya çıkan Keynesyen Devrim'in, Klasik ekolün 'her arz kendi talebini yaratır' varsayımını nasıl sarstığını ve devletin rolünü nasıl dönüştürdüğünü örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Keynes, Büyük Buhran döneminde ekonominin kendiliğinden tam istihdama dönemeyeceğini ve krizin temel nedeninin toplam talep yetersizliği olduğunu göstermiştir. Bu doğrultuda devletin tarafsız bir jandarma olmaktan çıkıp, kamu harcamaları ve bütçe açıkları yoluyla toplam talebi canlandıran aktif bir aktör olması gerektiğini savunmuştur.
Alıştırma 4myders hazırladı
1970'lerde yaşanan stagflasyon krizinin ardından Keynesyen politikalara alternatif olarak gelişen Monetarizm ve Arz Yanlı Teori'nin çözüm önerilerini araştırarak özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Monetarizm, ekonomik dalgalanmaların nedenini para arzındaki düzensizliklere bağlayarak sıkı para politikasını ve kamu kesiminin küçültülmesini savunmuştur. Arz Yanlı Teori ise üretimi teşvik etmek amacıyla vergi oranlarının düşürülmesini, deregülasyonu ve kamu harcamalarının kısılmasını (Reaganomics) önermiştir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kamusal Seçiş Teorisi'nin politikacı ve bürokratların davranışlarına yönelik varsayımlarını inceleyerek, devletin bütçe açıklarını engellemek için önerdiği 'anayasal mali kurallar' yaklaşımını değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Kamusal Seçiş Teorisi, politikacı ve bürokratların kamu yararı yerine kendi oy ve güçlerini maksimize etmeye çalıştıklarını, bunun da kronik bütçe açıklarına yol açtığını savunur. Çözüm olarak, devletin harcama ve borçlanma yetkilerinin anayasal kurallarla sınırlandırılması gerektiğini ileri sürer.
