Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Maliye Politikası

Ünite 10: Bütçe Açıkları, Maliye ve Para Politikalarının Çatışması — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Mali Kaldıraç — Kamu harcamaları ve vergilerdeki değişimlerin toplam talep üzerindeki ağırlıklı etkisini ölçen ve Musgrave tarafından geliştirilen bir maliye politikası göstergesidir.

Senyoraj — Devletin para basma tekel gücüne sahip olması sayesinde, paranın üretim maliyeti ile nominal değeri arasındaki farktan elde ettiği reel gelirdir.

Nihai Kredi Mercii — Merkez Bankasının finansal sistemde likidite sıkışıklığı yaşayan bankalara kredi sağlayarak sistemik riskleri önleme fonksiyonudur.

Tanzi Etkisi — Yüksek enflasyon dönemlerinde, vergilerin tahakkuku ile tahsili arasında geçen sürede vergi gelirlerinin reel değerini kaybetmesi durumudur.

Enflasyon Vergisi — Para arzındaki artışın neden olduğu enflasyon sonucunda, bireylerin ellerinde tuttukları nakit paranın satın alma gücünde meydana gelen reel azalmadır.

Birincil Açık — Toplam bütçe açığından net faiz ödemelerinin çıkarılmasıyla elde edilen ve hükümetin doğrudan kontrol edebildiği bütçe dengesini gösteren açık türüdür.

Operasyonel Açık — Bütçe açığından, faiz ödemelerinin sadece enflasyon nedeniyle aşınmaya uğrayan (anapara koruma) kısmının çıkarılmasıyla hesaplanan reel bütçe açığıdır.

Yapısal Açık — Ekonominin tüm üretim faktörlerinin tam istihdam düzeyinde çalışması durumunda ortaya çıkacağı hesaplanan bütçe açığıdır.

Dışlama Etkisi (Crowding-out) — Bütçe açıklarını finanse etmek için devletin piyasadan borçlanmasının faiz oranlarını yükselterek özel sektör yatırımlarını azaltması sürecidir.

Ricardian Eşdeğerlik Teoremi — Bütçe açıklarının borçlanma veya vergi ile finanse edilmesinin toplam talep üzerinde aynı etkiye sahip olduğunu, çünkü rasyonel bireylerin gelecekteki vergileri öngörerek tasarruflarını artıracağını savunan teoridir.

Hazine Tek Hesabı — Tüm kamu kurumlarının mali işlemlerinin Merkez Bankası nezdinde tek bir hesap üzerinden yürütülerek nakit yönetiminde etkinliğin sağlanması sistemidir.

Bütçe Emaneti — Bütçede gider olarak tahakkuk ettiği halde, nakit yetersizliği veya diğer nedenlerle hak sahibine henüz fiilen ödenmemiş olan borçlardır.

Müteahhit Avansı — Bütçe uygulaması açısından henüz tahakkuk etmemiş ancak işin yürütülmesi için önceden nakit olarak ödenmiş ve nakit açığını büyüten harcamalardır.

Stratejik Ölçüt — Türkiye'de 2004 yılında borç yönetiminde şeffaflığı artırmak ve riskleri azaltmak amacıyla başlatılan, sabit faizli ve TL cinsinden borçlanmayı öngören uygulamadır.