Ünite 6: Ekonomik İstikrar ve Para ve Maliye Politikalarının Nisbi Etkinliği — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Hicks-Hansen IS-LM modelinde spekülasyon güdüsüyle para talebinin faiz esnekliğinin sonsuz olduğu 'likidite tuzağı' durumunu, yatırım talebinin faiz esnekliğinin sıfır olduğu durumla maliye politikasının etkinliği açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Her iki durumda da maliye politikası tam etkinliğe ulaşır. Likidite tuzağında kamu harcamaları artışı faizleri yükseltmediği için dışlama etkisi yaşanmaz; yatırım talebinin faize duyarsız olduğu durumda ise faizler yükselse bile yatırımlar azalmayacağı için dışlama etkisi sıfır olur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Genişletici bir para politikasının, Merkez Bankası'nın para arzını artırmasından başlayarak millî geliri yükseltmesine kadar geçen aktarım mekanizmasını aşamalarıyla açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Para arzı artışı LM eğrisini sağa kaydırır ve tahvil fiyatlarını yükselterek faiz oranlarını düşürür. Düşen faiz oranları yatırım maliyetlerini azaltarak özel sektör yatırımlarını artırır ve bu artış çarpan katsayısı oranında millî geliri yükseltir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Kamu harcamalarındaki artışın Merkez Bankası kaynaklarıyla (para basarak) finanse edilmesi ile piyasadan borçlanarak finanse edilmesi durumlarını dışlama etkisi (crowding-out) açısından analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Para basarak finansmanda para arzı da artacağından faizlerin yükselmesi önlenir ve dışlama etkisi yaşanmaz. Piyasadan borçlanmada ise para arzı sabit kalırken fon talebi artacağı için faizler yükselir ve özel yatırımların dışlanması kaçınılmaz olur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Siyasi otoritenin faiz oranlarını yükseltmeden millî geliri artırmak istediği bir senaryoda nasıl bir politika karması uygulanmalıdır ve bu durumun millî gelirin kompozisyonu üzerindeki etkisi ne olur?
Yanıt / ipucu
Eş anlı genişletici maliye ve genişletici para politikası uygulanmalıdır. Bu karma sonucunda faizler sabit kalırken millî gelir artar; ancak millî gelir içerisinde tüketim ve kamu harcamalarının payı yükselirken yatırımların payı nispi olarak azalır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Mundell-Fleming modeline göre, sermaye hareketlerinin tam serbest olduğu sabit döviz kuru sistemi ile dalgalı döviz kuru sisteminde para politikasının etkinliğini karşılaştırarak nedenlerini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sabit kurda para politikası etkinsizdir, çünkü kur istikrarını korumak için yapılan döviz müdahaleleri para arzını başlangıç düzeyine geri döndürür. Dalgalı kurda ise para politikası tam etkindir; düşen faizler sermaye çıkışına, ulusal paranın değer kaybına ve net ihracat artışı yoluyla gelirin yükselmesine yol açar.
