Ünite 6: Ekonomik İstikrar ve Para ve Maliye Politikalarının Nisbi Etkinliği — Önemli Kavramlar

Mal piyasası dengesini gösteren IS eğrisi ile para piyasası dengesini gösteren LM eğrisini bir araya getirerek, faiz oranı ve gelir düzeyinin eş anlı olarak nasıl belirlendiğini açıklayan makroekonomik modeldir.

IS-LM modelinin dışa açık ve uluslararası sermaye hareketlerinin serbest olduğu bir ekonomiye uyarlanmış, ödemeler dengesini temsil eden BP eğrisini de içeren analiz çerçevesidir.

Faiz oranlarının inebileceği en düşük düzeye indiği, spekülasyon güdüsüyle para talebinin faiz esnekliğinin sonsuz olduğu ve para arzı artışlarının faiz oranını daha fazla düşüremediği ekonomik durumdur.

Bir ekonomide genişletici maliye politikaları sonucu ortaya çıkan bütçe açıkları ile yerli paranın değerlenmesi sonucu oluşan dış ticaret (cari) açığının eş anlı olarak birlikte yaşanması durumudur.

Mal piyasasında planlanan harcamaların toplam üretime eşit olduğu, yani sızıntıların enjeksiyonlara denk geldiği faiz oranı ve millî gelir düzeyi bileşimlerini gösteren negatif eğimli eğridir.

Para piyasasında para arzının para talebine eşit olduğu faiz oranı ve millî gelir düzeyi bileşimlerini gösteren pozitif eğimli eğridir.

Mundell-Fleming modelinde, ülkenin dış ticaret dengesi ile sermaye hareketleri dengesinin toplamından oluşan ödemeler dengesinin sağlandığı faiz ve gelir bileşimlerini gösteren eğridir.

Genişletici maliye politikası nedeniyle artan kamu harcamalarının faiz oranlarını yükselterek özel sektör yatırım harcamalarını azaltması veya tamamen ortadan kaldırması olgusudur.

Bir ülkenin ulusal para biriminin diğer yabancı para birimleri karşısındaki değerinin piyasa güçlerine bırakılmayıp doğrudan siyasi otorite veya Merkez Bankası tarafından belirlendiği ve korunduğu sistemdir.

Ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin, Merkez Bankası müdahalesi olmaksızın, döviz piyasasındaki arz ve talep koşullarına göre serbestçe belirlendiği kur sistemidir.

Ekonomik istikrar, büyüme ve istihdam hedeflerine ulaşmak amacıyla para politikası araçları ile maliye politikası araçlarının belirli bir uyum ve bileşim içinde birlikte kullanılmasıdır.