Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Makro İktisat 2

Ünite 12: Türkiye Ekonomisi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Karma Ekonomik Sistem — Devletin ve özel sektörün ekonomik faaliyetleri birlikte yürüttüğü sistemdir. 1923-1929 döneminde özel sektörün sermaye ve girişimci eksikliği nedeniyle devletin üretime katılmasıyla bu model uygulanmıştır.

Misak-ı İktisadî Esasları — İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararların kitap haline getirilip yayınlanmış şeklidir. Ulusal ekonomiyi kurma çabalarının ilk adımı olup tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinin geliştirilmesini hedefler.

İthal İkamesi — Daha önce yurt dışından ithal edilen malların, koruyucu ve özendirici önlemlerle yurt içinde üretilmesini öngören bir sanayileşme stratejisidir. Türkiye'de hem ilk dönemde hem de Beş Yıllık Sanayi Planları döneminde uygulanmıştır.

Reji İdaresi — Osmanlı İmparatorluğu'nda dış borçlara karşılık tütün ekimini ve işlenmesini düzenleyen Fransız sermayeli tekel idaresidir. İzmir İktisat Kongresi'nde bu idarenin kaldırılması kararlaştırılmıştır.

Aşar Vergisi — Osmanlı'dan kalma tarım ürünlerinden alınan ağır bir köylü vergisidir. İzmir İktisat Kongresi kararları doğrultusunda tarımı desteklemek amacıyla kaldırılmıştır.

İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT) — Özel sektörün sermaye ve tecrübe yetersizliği nedeniyle devletin doğrudan üretim ve sanayi faaliyetlerinde bulunmak üzere kurduğu devlet işletmeleridir.

1929 Büyük Dünya Bunalımı — Amerika'da New York borsasının çöküşüyle başlayıp tüm dünyayı etkileyen büyük ekonomik krizdir. Keynes bu krizin nedenini talep yetersizliği olarak açıklamıştır.

Pragmatik Devletçilik — 1930'lardaki devletçilik anlayışının sözde kelime anlamından farklı olarak esnek uygulanmasıdır. Mali tekeller hariç devletin yatırım yaptığı alanlar özel teşebbüse de açık tutulmuştur.

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (BBYSP) — 1934 yılında yürürlüğe konan, hammaddesi içeride bulunan ve ithal edilen tüketim mallarının yurt içinde üretilmesini amaçlayan planlı sanayileşme hamlesidir.

Milli Koruma Kanunu — İkinci Dünya Savaşı yıllarında (1940) çıkarılan, ücret sınırlamaları getiren ve çalışma saatleri ile piyasa düzenini kontrol eden kısıtlayıcı bir kanundur.

Varlık Vergisi — 1942 yılında yüksek gelir gruplarını hedefleyerek çıkarılan ve savaş dönemi bütçe açıkları ile karaborsacılığı önlemeyi amaçlayan ancak yatırımları olumsuz etkileyen vergidir.

Kabotaj Kanunu — 1926 yılında çıkarılan ve Türk denizlerinde mal ve yolcu taşımacılığı hakkını yalnızca Türk gemilerine vererek deniz ticaretini geliştiren kanundur.

Devalüasyon — Ulusal paranın yabancı para birimleri karşısında değerinin resmi olarak düşürülmesidir. 1946 Eylül ayında ödemeler dengesi ve istikrar programları kapsamında gerçekleştirilmiştir.