1940'lı yılların ikinci yarısı, İkinci Dünya Savaşı'nın yarattığı derin ekonomik ve sosyal yaraların sarılmasıyla geçmiştir. 1929 Büyük Buhranı gibi bir bunalımın tekrar yaşanmasını engellemek amacıyla ABD ve Avrupa'nın büyük devletleri, savaş sona ermeden yeni bir ekonomik düzen arayışına girmişlerdir. Bu kapsamda 1944 yılında ABD'nin Bretton Woods kasabasında toplanan konferansla yeni liberal düzen tartışılmış ve bu süreç sonucunda IMF ile Dünya Bankası gibi uluslararası kurumlar kurulmuştur. Savaş sonrasında Avrupa ülkeleri tahribattan ders çıkararak 1952'de Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nu kurmuş, bu yapı 1958'de Ortak Pazar adını alarak gümrük birliğine dönüşmüş ve zamanla günümüzdeki Avrupa Birliği'ni oluşturmuştur. İkinci Dünya Savaşı'nın Türkiye üzerindeki etkileri de büyük olmuş; savaş döneminde toplanan ağır vergiler küçük ve orta ölçekli tarımsal üreticileri sarsmış, kentlerde uygulanan Varlık Vergisi ise gayrimüslimler başta olmak üzere bireylerde güvensizlik doğurmuştur. Yüksek enflasyon ve karaborsa ortamı memurları ve işçileri olumsuz etkilemiştir. Yaşanan bu toplumsal ve ekonomik tepkiler sonucunda 1946 yılında Demokrat Parti kurulmuştur. Devletin ekonomideki yerinin küçültülmesi, yabancı sermayenin çekilmesi ve tarımda yapısal reformlar vaat eden Demokrat Parti, 1950 seçimlerinde iktidara gelmiştir. Yeni dönemde tüketim malları ithalatı serbestleştirilmiş, ancak planlı bir yapı kurulamaması ve dış ticaret açıkları ilerleyen yıllarda ekonomik istikrarsızlıkları beraberinde getirmiştir. 1950'li yıllarda tarıma dayalı büyüme ivmesi yavaşlayınca, plansız ekonomi uygulamalarının önüne geçmek amacıyla OECD'nin de desteğiyle 1960 yılında Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) kurulmuştur. Planlama çalışmaları için Hollandalı iktisatçı Jan Tinbergen danışman olarak atanmış ve böylece Türkiye'de Beş Yıllık Kalkınma Planları dönemi resmen başlamıştır. 1963-1967 yıllarını kapsayan Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın temel hedefi sanayileşmedir. Ekonominin rotası iç pazara yönelme olarak çizilmiş, tarım bu planda doğrudan değerlendirilmemiştir. Fiyatların serbest piyasa koşullarında belirlenmesi, temel altyapı yatırımlarına ağırlık verilmesi ve istihdamın artırılarak gelir ve tüketim artışının sağlanması hedeflenmiştir. 1968-1972 dönemini kapsayan İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ise sanayiyi ekonominin sürükleyici sektörü yapmış, milli gelirin %40 oranında (yıllık ortalama %7) artırılmasını ve yabancı ülkelere bağımlılığın azaltılmasını amaçlamıştır. 1973-1977 yıllarını kapsayan Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı, Avrupa Ekonomik Topluluğu ile ilişkiler çerçevesinde hazırlanmış; ara ve yatırım malı üreten sektörlerde sanayileşmenin hızlandırılmasını ve dış kaynaklara bağımlılığın azaltılmasını hedeflemiştir. 1979-1983 yıllarını kapsayan Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı ise kamu kesimi ağırlıklı sanayileşme stratejisini benimsemiş, ödemeler dengesini iyileştirmeyi, ihracatta atılım yapmayı ve ulusal savunma ile sanayileşmeyi birbirini destekler hale getirmeyi amaçlamıştır. 1970'li yıllardaki siyasal istikrarsızlıklar ve ekonomik bunalım, 24 Ocak 1980'de radikal bir istikrar ve liberalleşme programının yürürlüğe konulmasını zorunlu kılmıştır. Bu kararlarla dışa kapalı ekonomiden küresel sermayeyle bütünleşen bir modele geçilmiş, ithal ikameci politikalardan ihracata dayalı ekonomiye evrilmiştir. Kamunun ekonomideki payı azaltılırken finans sektörü serbestleştirilmiş, döviz ticareti bankalara açılmış ve döviz tevdiat hesapları oluşturulmuştur. 1980 sonrasında da kalkınma planları devam etmiştir. 1985-1989 yıllarını kapsayan Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı dışa açılmayı ve ihracatı öncelerken, kamu müdahalesini asgariye indirmeyi hedeflemiştir. 1990-1994 yıllarını kapsayan Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı enflasyonu düşürmeyi, imalat sanayiine kaynak aktarmayı ve sosyal politikalara ağırlık vermeyi amaçlamıştır. 1996-2000 yıllarını kapsayan Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ise dünyayla bütünleşme, yüksek katma değerli üretime geçiş ve teknoloji altyapısını güçlendirmeyi hedeflemiştir. 2001-2005 yıllarını kapsayan Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, AB'ye uyum ve bilgi çağına geçişi hedeflerken 2000 yılında yaşanan ağır bankacılık krizi nedeniyle uygulanamamıştır. Ardından gelen 2006-2010 yıllarını kapsayan Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı ise Türkiye'yi 21. yüzyıla hazırlayan, bilgi toplumuna dönüşümü ve 2020'lerde dünyanın ilk 10 ekonomisi arasına girmeyi hedefleyen bir vizyonla hazırlanmıştır. Clark'ın gelişmişlik aşamaları teorisine göre ekonomiler tarım, sanayi ve hizmetler sıralamasından geçer. Türkiye'de tarım sektörü istihdamı, Avrupa'dan farklı olarak İkinci Dünya Savaşı sonrasında kentlere göçle birlikte dönüşmeye başlamıştır. 1950'lerden itibaren tarımsal alanların genişlemesiyle tarımsal çıktı artmış, 1960'lardan itibaren ise sulama, mekanizasyon, gübre ve yüksek verimli tohum kullanımıyla yoğun tarım dönemine geçilmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarında aktif nüfusun %81'i tarımda çalışırken, bu oran zamanla düşmüş ancak gelişmiş ülkelere kıyasla yüksek kalmaya devam etmiştir. Tarımın milli gelir içerisindeki payı cumhuriyetin ilk yıllarında %40'lar seviyesindeyken, sanayileşme ve kalkınma planlarıyla birlikte azalma eğilimi göstermiştir. Ancak verimlilik artışı ve uluslararası talep sayesinde tarım önemini korumuştur. Tarım ürünleri ihracatı 1980'e kadar toplam ihracatın %50'sinden fazlasını oluştururken, 1980 sonrasında dış ticaret hacminin büyümesiyle nispi olarak payı azalmış, 2010 yılında %4.33 seviyesine gerilemiştir. Sanayi sektörü ise cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren desteklenmiş, 1950 sonrasında kırdan kente göç, ulaşım imkanlarının iyileşmesi, özel sektör yatırımları ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası'nın kredileriyle gelişme kaydetmiştir. 1963'ten itibaren planlı sanayileşme benimsenmiş, 24 Ocak Kararları ile gümrük duvarlarının inmesi ve özelleştirmeler sanayinin GSMH içindeki payını artırmıştır. 2000 yılında GSMH içinde %30 olan sanayi payı, 2001 krizinin ardından dalgalanmalar yaşamış ancak ticaret ve ulaştırma gibi hizmet alt kalemlerine sağladığı katkılarla ekonominin en dinamik unsuru olmaya devam etmiştir.