Ünite 6: Osmanlı Ekonomisinde Dış Borçlar ve Bankacılık — Örnekler
myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.
İltizamın Finanse Edilmesi ve Sarraflarmyders hazırladı
Osmanlı Devleti'nde bir bölgenin vergi toplama hakkını (iltizam) satın alan bir mültezim, devlete yapacağı peşin ödeme için yeterli nakit paraya sahip değildir. Bu mültezim, İstanbul'daki bir sarrafa giderek yüksek faiz karşılığında borç alır ve bu sayede vergi toplama ihalesine katılarak işini başlatır.
İlk Dış Borçlanma Girişimi ve Tazminat Ödenmesimyders hazırladı
Osmanlı hükümeti, 1852 yılında İstanbul Bankası'na olan borçlarını kapatmak için padişahın haberi olmadan Paris ve Londra'daki bankerlerle kredi anlaşması imzalar. Ancak Sultan Abdülmecid bu anlaşmayı onaylamayınca kredi iptal edilir ve Osmanlı Devleti hiç kullanmadığı bu para için Avrupalı bankerlere 2.200.000 Frank tazminat ödemek zorunda kalır.
Banka ve Borsa Arasındaki Vergi Rekabetimyders hazırladı
İstanbul'da faaliyet gösteren kurumsal bir banka, kazançları üzerinden devlete 'patent vergisi' ödemekle yükümlüdür. Aynı dönemde Galata Borsası'nda işlem yapan bir Rum simsar ise işlemlerinden hiçbir şekilde vergi ödemediği için Konsolit adı verilen devlet borçlanma senetlerini bankaya kıyasla çok daha düşük maliyetle ve yüksek kârla alıp satabilir.
