Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Maliye Tarihi

Ünite 6: Osmanlı Ekonomisinde Dış Borçlar ve Bankacılık — Boşluk Doldurma

Özetten alınan cümlelerde eksik kavramı yaz. 10 soru var.

1 / 100 doğru

Bu yapıların ilk örnekleri arasında yer almaktaydı.

Bu yapıların ilk örnekleri arasında para vakıfları yer almaktaydı.

Para vakıfları, vakıf heyet üyelerinin dönemin önde gelen sarraflarına borç vermesi esasına dayanan ve Osmanlı toplumundaki ilk organize borçlanma deneyimini oluşturan kurumlardı.

Ekonominin farklı alanlarında faaliyet gösteren girişimcilere, tüccarlara ve mültezimlere faiz karşılığında borç veren en önemli toplumsal kesim sarraflardı.

Bu doğrultuda, İstanbul'un Galata semtinde yerleşik olan ve 'Galata Bankerleri' olarak adlandırılan finansal aktörler sahneye çıktı.

Hükümet, bu karmaşayı önlemek amacıyla 1843 yılında çift metalli para sistemine geçerek 'Tahsis-i Ayar' yaptı ve 1 altını 100 gümüş kuruşa eşitleyerek Osmanlı para birimini uluslararası sistemle uyumlu hale getirdi.

1852 yılında Avrupa'dan Osmanlı piyasasına giren maden paraların Osmanlı lirasında yarattığı aşırı değer kaybı, Galata Borsası'nda büyük bir krize yol açtı ve bankanın iflasıyla sonuçlandı.

Bu vergi muafiyeti sayesinde Konsolit adı verilen devlet borçlanma senetleri ve diğer değerli kâğıtlar, bankalara kıyasla borsada çok daha yoğun ve hızlı bir şekilde işlem görebiliyordu.

Osmanlı İmparatorluğu'nda bütçe açıkları 16. yüzyıldan itibaren kronik bir sorun haline gelmiş ve devlet bu açıkları kapatmak için uzun süre iç borçlanma senetlerine (kaime, sergi) başvurmuştu.

Osmanlı dış borçlanma süreci, ilk borcun alındığı 1854 yılından, devletin borç ödemelerini durdurduğunu açıkladığı (moratoryum ilan ettiği) 1875 yılına kadar geçen 21 yıllık sürede toplam 15 büyük borçlanma girişimiyle şekillendi.

Savaş döneminde piyasaya karşılığı altın olan 'Evrak-ı Nakdiye' ve Alman hazine bonoları sürülürken, Osmanlı Bankası ihraç ettiği banknotları Cumhuriyet döneminde de (1920'li ve 1930'lu yıllar boyunca) piyasadan toplamaya devam etti.