Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Maliye Tarihi

Ünite 7: Osmanlı Ekonomisinde Maliye Politikası — Boşluk Doldurma

Özetten alınan cümlelerde eksik kavramı yaz. 14 soru var.

1 / 140 doğru

Merkezi hükümet, mali idare ve bütçe planlaması açısından vilayetlerden tamamen bağımsız bir yapı .

Merkezi hükümet, mali idare ve bütçe planlaması açısından vilayetlerden tamamen bağımsız bir yapı sergiler.

Sancaklarda toplanan vergilerden elde edilen varidat (gelir) fazlası, doğrudan bağlı bulunulan vilayete teslim edilir.

Bu reform sürecinde ticaret erbabının finansman ihtiyaçlarını karşılamak ve bono işlemlerini yürütmek amacıyla İstanbul Bankası kurulmuştur.

İç borçlanmayı finanse etmek amacıyla bu dönemde Sehim ve Sergi adı verilen iç borçlanma senetleri piyasaya sürülmüştür.

Bu borçlanma enstrümanlarında temel faiz ilkesi olarak 'Helali Saat Fiyatı' uygulaması benimsenmiştir.

Vakıf sahipleri bu vergiyi 1868 yılında %5, takip eden 1869-1872 yılları arasında ise her yıl %2,5 oranında olmak üzere 5 eşit taksitte, Aşar vergisi tahsilat sistemine dahil edilerek ödemişlerdir.

Bu durum gümrük gelirlerinde büyük bir düşüşe yol açınca, Sadrazam Şirvanizade Mehmet Rüştü Paşa yerli ticareti canlandırmak amacıyla vilayet sınırlarında alınan dâhili gümrük vergilerinin kaldırılmasını önermiştir.

İlk olarak, padişahın şahsi bütçesi olan Hazine-i Hassa'dan Devlet Hazinesi'ne 7 milyon konsolit hibe edilmiştir.

1875 ile 1881 yılları arasındaki bu geçiş dönemi mali tarihte 'İki Kararname Arası Devir' olarak adlandırılır.

Berlin Kongresi'nde (1878) Avrupalı devletlerin baskısıyla Osmanlı borçlarının yapılandırılması gündeme gelmiş ve Berlin Antlaşması ile Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ gibi Osmanlı'dan ayrılan devletlere de borç payı aktarılmıştır.

Bu süreçte iç borçları tasfiye etmek amacıyla 10 Kasım 1879 tarihinde Osmanlı Bankası ve Galata Bankerleri ile Rüsum-u Sitte İdaresi kurulmuştur.

Osmanlı Devleti'nin borç krizine kalıcı bir çözüm bulmak amacıyla alacaklı delegeleriyle yürüttüğü müzakereler sonucunda 20 Aralık 1881 tarihinde Muharrem Kararnamesi ilan edilmiştir.

Kararnamenin en radikal adımı ise borçların tahsilatını ve yönetimini üstlenmek üzere bağımsız bir uluslararası kuruluş olan Düyun-u Umumiye İdaresi'nin (Düyun-u Umumiye Konseyi) kurulması olmuştur.

Düyun-u Umumiye İdaresi zamanla sadece bir borç tahsilat ofisi olmaktan çıkmış, Osmanlı ekonomisinde yabancı yatırımları yönlendiren ve kilometre güvencesi (garantisi) sistemiyle demiryolu projelerini finanse eden devasa bir ekonomik aktöre dönüşmüştür.