Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Maliye Tarihi

Ünite 9: Savaş Ekonomisinin Mali Analizi (1914-1918) — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 10 kelime var.

1 / 100 doğru

Devletin veya yetkili yerel yönetimlerin, enflasyonist ortamda tüketicileri korumak amacıyla temel gıda ve tüketim maddeleri için belirlediği zorunlu tavan fiyat uygulamasıdır.

İktisadi Milliyetçilik (Milli İktisat) — Yabancı sermaye ve imtiyazlara karşı yerli üretimi, milli sermaye birikimini ve yerli burjuvaziyi destekleyen, dışa kapalı ve korumacı iktisat politikasıdır. Osmanlı Devleti'nde 1914 yılından itibaren kapitülasyonların kaldırılmasıyla bu politika uygulamaya konmuştur.

Kapitülasyon — Yabancı ülke vatandaşlarına ve şirketlerine Osmanlı topraklarında tanınan adli, mali, hukuki ve ticari ayrıcalıklardır. Savaş ekonomisine geçiş sürecinde, yerli üreticileri korumak amacıyla 1914 yılında tamamen kaldırılmıştır.

Ad-valorem Tarife — İthal edilen malların gümrük vergisinin, malın beyan edilen değeri üzerinden belirli bir yüzde oranında alınması yöntemidir. Osmanlı Devleti, esneklik sağlamak amacıyla 1915 yılında bu matrah yapısını terk etmiştir.

İaşe Sorunu — Savaş döneminde ordunun ve özellikle İstanbul gibi büyük kentlerde yaşayan sivil nüfusun gıda ve temel tüketim maddelerine kesintisiz ulaşabilmesi •••. Ulaşım yetersizliği ve üretim düşüşü bu ••• derinleştirmiştir.

Zirai-Muvakkat Kanunu — 1916 yılında kentlerin gıda arzını güvenceye almak için çıkarılan, büyük şirketlere ve toprak sahiplerine belirli arazileri ekme ve işgücü sağlama zorunluluğu getiren geçici tarım •••.

Kaime — Osmanlı Devleti'nin savaş harcamalarını finanse etmek amacıyla bastığı, altın karşılığı olmayan kağıt para birimidir. Savaş süresince emisyon hacminin artmasıyla altın karşısında aşırı değer kaybetmiştir.

Narh Sistemi — Devletin veya yetkili yerel yönetimlerin, enflasyonist ortamda tüketicileri korumak amacıyla temel gıda ve tüketim maddeleri için belirlediği zorunlu tavan fiyat uygulamasıdır.

Emisyon Hacmi — Merkez bankası veya devlet tarafından piyasaya sürülen toplam kağıt para miktarıdır. Birinci Dünya Savaşı'nda mal arzı azalırken ••• hızla artması hiperenflasyona yol açmıştır.

Savaş Devletçiliği — ••• döneminde devletin kıt kaynakları yönetmek, üretimi planlamak ve fiyatları denetlemek amacıyla serbest piyasa mekanizmalarına doğrudan ve yoğun müdahalede bulunmasıdır.

Düyun-u Umumiye — Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını tahsil etmek amacıyla Avrupalı alacaklı devletler tarafından kurulan Genel Borçlar İdaresi'dir. Savaş döneminde faaliyetleri askıya alınmıştır.