Ünite 12: Kamu Alacağının Korunması ve Cebren Tahsili (Kamu İcra Hukuku) — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kamu icra hukukundaki 'resen icra yetkisi' ile özel hukuk icra sistemini alacaklının yetkileri ve aracı kurumlar açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Özel hukukta alacaklılar borçlarını tahsil etmek için bağımsız devlet dairelerine (icra dairelerine) başvurmak zorundayken, kamu icra hukukunda alacaklı kamu idaresi (örneğin vergi dairesi) bizzat icra dairesi yetkisine sahiptir. Kamu idaresi, mahkeme kararına veya başka bir merciin onayına ihtiyaç duymadan, doğrudan doğruya kendi gücüyle takip ve tahsilat işlemlerini (resen icra) yürütebilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir belediyenin otopark işletmesinden kaynaklanan sözleşmeye dayalı alacağı ile mükelleften tahsil edeceği çevre temizlik vergisi alacağını, 6183 sayılı Kanun kapsamına girip girmemeleri yönünden değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Çevre temizlik vergisi, kamu gücüne dayanan asli bir kamu alacağı olduğu için 6183 sayılı Kanun kapsamında takip ve tahsil edilir. Ancak otopark işletmesinden kaynaklanan sözleşmeye dayalı alacak, özel hukuk ilişkisinden doğduğu ve doğrudan kamu hizmetinin uygulanmasından kaynaklanmadığı için bu kanun kapsamında değildir; genel hükümlere göre icra daireleri aracılığıyla takip edilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
İhtiyati haciz ile ihtiyati tahakkuk müesseselerini amaçları, uygulama koşulları ve hangi alacak türleri için geçerli oldukları yönünden karşılaştırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
İhtiyati haciz, vadesi gelmemiş veya ödeme emri tebliğ edilmemiş kamu alacaklarının tahsil güvenliğini sağlamak için borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır ve tüm kamu alacaklarında uygulanabilir. İhtiyati tahakkuk ise henüz tahakkuk etmemiş vergilerin olağan süreç beklenmeden tahakkuk ettirilmesidir; sadece vergiler, bunların zam ve cezaları için geçerlidir ve vergi dışı kamu alacaklarında uygulanamaz.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kendisine ödeme emri tebliğ edilen bir mükellefin, borca karşı vergi mahkemesinde dava açabileceği 3 temel iddiayı belirterek, davanın reddedilmesi durumunda karşılaşacağı hukuki ve mali sonuçları açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Mükellef; böyle bir borcun olmadığı, borcun kısmen veya tamamen ödendiği ya da alacağın zamanaşımına uğradığı iddialarıyla dava açabilir. Davanın reddedilmesi halinde, mükellef reddedilen miktar üzerinden %10 oranında 'haksız çıkma zammı' ödemekle yükümlü olur ve kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde mal bildiriminde bulunmak zorundadır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kamu icra hukukunda mal bildiriminde bulunmamanın yaptırımı ile haciz uygulamasında nelerin tamamen veya kısmen haczedilemeyeceğini mevzuata göre örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Ödeme emrine rağmen süresinde mal bildiriminde bulunmayan borçlular, 3 ayı geçmemek üzere hapisle tazyik olunabilirler. Haciz uygulamasında devlet malları ile borçlunun asgari yaşamı için gerekli temel eşyalar ve mesleki araçlar tamamen haczedilemezken; aylık, ücret ve maaş gibi gelirler ise kural olarak kısmen (genellikle üçte bir ile dörtte bir oranında) haczedilebilir.
