Ünite 13: Kabahatler, Suçlar ve Cezaları (Vergi Ceza Hukuku) — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Vergi ziyaı ile vergi kaybı kavramları arasındaki farkı, beyannamenin süresinden sonra verilmesi ancak vadesinden önce ödenmesi örneği üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Vergi ziyaı, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade ederken; vergi kaybı verginin ödenmemesi durumudur. Beyanname süresinden sonra verildiğinde vergi vadesinden önce ödense dahi tahakkuk zamanında yapılmadığı için vergi ziyaı gerçekleşmiş olur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Tek bir fiille hem vergi ziyaına sebebiyet verilmesi hem de usulsüzlük yapılması durumunda uygulanacak birleşme (içtima) kuralını ve bu kuralın özel usulsüzlük cezalarındaki istisnasını araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tek fiille hem vergi ziyaı hem de genel usulsüzlük işlenirse, miktar itibarıyla en ağır olan ceza kesilir. Ancak tek fiille vergi ziyaı ve özel usulsüzlük birlikte işlenirse birleşme kuralı uygulanmaz; her iki ceza da ayrı ayrı kesilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Vergi ceza hukukunda geçerli olan 'ceza sorumluluğunun şahsiliği' ilkesini, velayet altındaki küçükler ile tüzel kişilerin kanuna aykırı fiillerindeki ceza muhatapları açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesine göre ceza failine kesilir. Ancak velayet altındakilerin fiillerinde cezanın muhatabı veli veya vasidir; tüzel kişilerin fiillerinde ise vergi cezaları tüzel kişi adına kesilirken, kaçakçılık gibi hürriyeti bağlayıcı cezalar fiili işleyen gerçek kişilere verilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Vergi mahremiyeti kuralının mutlak olmadığını gösteren ve kanunda istisna olarak kabul edilen durumlara üç farklı örnek vererek bu istisnaların amacını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Mükelleflerin matrah ve vergilerinin vergi dairesinde ilan edilmesi, vergi levhası alınması ve vadesi geçmiş vergi borçlarının Maliye Bakanlığınca açıklanması istisnalara örnektir. Bu istisnalar kamuoyunu bilgilendirme ve vergiye uyumu artırma amacı taşır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kaçakçılık suçlarının manevi unsuru olan 'kast' kavramını açıklayarak, bu suçların taksirle işlenip işlenemeyeceğini ve vergi ziyaı cezasıyla birlikte uygulanıp uygulanamayacağını gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Kaçakçılık suçları bilerek ve isteyerek (kastla) işlenen suçlar olup taksirle işlenemezler. Kaçakçılık suçundan hapis cezasına hükmedilmesi, aynı fiilden dolayı mükellefe ayrıca vergi ziyaı cezası kesilmesine engel teşkil etmez; iki yaptırım birlikte uygulanır.
