Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Üniter devletler ile federatif devletlerin vergi koyma yetkilerini, yerel yönetimlerin (belediyelerin) bu süreçteki rolü açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Üniter devletlerde vergi koyma yetkisi sadece merkezi yasama organına aitken, federatif devletlerde federe devletler de vergi koyabilir. Üniter bir yapıya sahip Türkiye'de belediyeler yeni bir vergi ihdas edemez, sadece kanunla belirlenmiş vergileri tarh ve tahsil edebilirler.
Alıştırma 2myders hazırladı
Medeni Hukuk'taki 'fiil ehliyeti' ile Vergi Hukuku'ndaki 'vergi ehliyeti' kavramları arasındaki farkları bir örnek üzerinden tartışınız.
Yanıt / ipucu
Medeni hukukta hakları bizzat kullanmak için erginlik ve ayırt etme gücü aranırken, vergi hukukunda mükellefiyet için kanuni ehliyet şart değildir. Örneğin, fiil ehliyeti olmayan bir bebeğe miras kalan gayrimenkul nedeniyle bebek emlak vergisi mükellefi olur ve ödevleri kanuni temsilcisi yerine getirir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Yasa dışı bir faaliyetten elde edilen kazancın vergilendirilmesinin gerekçelerini mali adalet ve haksız rekabet ilkeleri çerçevesinde açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yasa dışı faaliyetlerin vergilendirilmesi, dürüst çalışan mükellefler ile yasa dışı iş yapanlar arasındaki haksız ekonomik eşitsizliği önlemeyi amaçlar. Bu durum yasa dışı faaliyeti hukuken meşrulaştırmaz; ceza hukuku suçu cezalandırırken, mali hukuk da haksız kazancın vergisiz kalmasını engelleyerek mali adaleti sağlar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi ile 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35. maddesinde düzenlenen kanuni temsilcilerin sorumluluk esaslarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
VUK m. 10, kanuni temsilciler için kusur sorumluluğu (subjektif) esasını benimserken, 6183 sayılı Kanun mükerrer m. 35 kusursuz sorumluluk (objektif) esasını getirmiştir. Danıştay içtihatlarına göre vergi alacaklarında VUK m. 10, diğer kamu alacaklarında ise 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Vergi hukukunda yer alan 'muafiyet' ve 'istisna' kavramları arasındaki temel farkı belirterek her birine birer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Muafiyet vergi mükellefi olması gereken kişilerin (örneğin esnaf muaflığı ile bazı kişilerin) vergi dışı tutulmasıdır; istisna ise vergilendirilmesi gereken konunun (örneğin serbest meslek kazançları istisnası ile bazı gelirlerin) vergi dışı bırakılmasıdır. Kısacası muafiyet şahsa, istisna ise konuya ilişkindir.
