Ünite 10: Ölçme ve Araçlarında Aranan Nitelikler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sistemli ve tesadüfi hataları karşılaştırarak, neden sistemli hataların bilimsel araştırmalar için daha tehlikeli olduğunu bir örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sistemli hatalar tek yönlü ve öngörülebilirken, tesadüfi hatalar çift yönlüdür ve birbirini dengeleyebilir. Sistemli hata, ölçüm sonuçlarını sürekli olarak gerçek değerden uzaklaştırdığı için verilerin doğruluğunu kalıcı olarak bozar; örneğin bir terazinin her seferinde 1 kg eksik tartması, tüm sonuçların hatalı olmasına neden olur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir ölçek geliştirirken kategori sayısını belirlemenin avantaj ve dezavantajlarını, deneklerin tecrübe düzeyi bağlamında tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kategori sayısı arttıkça ayırt edicilik ve normal dağılıma yakınlık artar ancak cevaplayıcıların bilişsel yükü de artar. Tecrübeli deneklerde yüksek kategori sayısı daha hassas veriler sunarken, tecrübesiz deneklerde veya hızlı veri toplama süreçlerinde daha az kategori tercih edilmelidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Geçerlilik ve güvenilirlik kavramlarını bir hedef tahtası metaforu kullanarak aralarındaki ilişkiyi açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Güvenilirlik, atışların birbirine yakınlığı (tutarlılık), geçerlilik ise atışların hedefi tam on ikiden vurmasıdır (doğruluk). Bir ölçek güvenilir (tutarlı) olup geçersiz (hedefi tutturamayan) olabilir, ancak geçerli olması için önce güvenilir olması şarttır.
Alıştırma 4myders hazırladı
İçerik, uygulama ve yapı geçerliliği türlerini, bir 'akademik başarı testi' örneği üzerinden nasıl doğrulayabileceğinizi araştırınız.
Yanıt / ipucu
İçerik geçerliliği için uzmanların soruların müfredatı kapsadığını onaylaması gerekir. Uygulama geçerliliği için test puanları ile öğrencinin gerçek hayattaki akademik başarısı karşılaştırılır. Yapı geçerliliği için ise testin, zeka veya motivasyon gibi kuramsal yapılarla beklenen ilişkileri gösterip göstermediği analiz edilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir anket çalışmasında 'kararsız' seçeneğinin bulunması (zorlanmamış ölçek) ile bulunmaması (zorlanmış ölçek) durumlarının veri kalitesi üzerindeki olası etkilerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Zorlanmamış ölçekler, fikri olmayan deneklerin rastgele işaretleme yapmasını engeller ancak veride boşluk yaratabilir. Zorlanmış ölçekler ise denekleri taraf olmaya zorlayarak veride sistemli bir eğilim (bias) oluşmasına veya deneklerin anketi bırakmasına neden olabilir.
