Bu bölümde bilimsel bir araştırmada kullanılan sınıflama (nominal) ölçeği, sıralama
(ordinal) ölçeği, eşit görünen aralıklar (interval) ölçeği ve oran (ratio) ölçeği olmak üzere
sıralanan ölçek türlerinin neler olduğunu ve özelliklerini; sosyal bilimlerin çeşitli alanlarında
kullanılan sürekli, tekli ve çoklu ölçeklerin neler olduğunu ve özelliklerini öğrendik.
BÖLÜM SORULARI
Aşağıdaki ifadeleri Doğru / Yanlış şeklinde değerlendiriniz.
Doğru Yanlış
1) Kategorili ölçeklerde kategoriler arasında çakışma
olmamalıdır.
( ) ( )
2) Eşit aralıklı (interval) ölçek, sayısal olarak eşit aralıkların
eşit mesafeleri temsil ettiği bir ölçek olmakla birlikte
nesnelerin sıralanmasında kullanılmamaktadır.
( ) ( )
3) Ölçme duyarlığı bakımından, en az duyarlısı sıralama
ölçeğindedir.
( ) ( )
4) Sınıflama ölçeği ile mevcut şeyler, belli bir özellik
üzerinden, büyüklük sırasına dizilirler.
( ) ( )
5) En duyarlı ölçek oranlı ölçektir. ( ) ( )
Aşağıdaki çoktan seçmeli sorularda uygun olan seçeneği işaretleyiniz.
6) Aşağıdakilerden hangisi dört temel ölçek türlerinin kurallarından değildir?
a) Sınıflama ölçeğinde; belli bir özelliğe göre, ayrı nitelikleri taşıyan "şeyler" ayrı
semboller alır.
b) Eşit aralıklı ölçekte; ayrı semboller, ayrı şeyleri belirtir.
c) Oranlı ölçekte; ayrı semboller, aynı şeyleri belirtir.
d) Eşit aralıklı ölçekte; ölçülen şeyler, belli bir ölçüte göre, sıraya dizilirler
e) Sıralama ölçeğinde; ayrı semboller, ayrı şeyleri belirtir.
7) Aşağıdakilerden hangisi tekli ölçeklerden değildir?
a) Kategorili Ölçekler
b) Sabit-Toplamlar Ölçeği
c) Sıralama Ölçeği
d) Stapel Ölçeği
e) Şekil/Grafik Ölçekler
8) Sizce X markası
Ucuz! ..... ! ...... !....X...!..... !........ !........ ! ........ ! Pahalı
Az çeşit! .... !....... ! ...... ! ...... ! .. X....!....... ! ........ ! Bol çeşit
Geleneksel! ....I ...X..!....... !...... ! ........ !........ ! ....... ! Modern
Yukarıdaki ölçek türü örneği aşağıdakilerden hangisidir?
a) Sabit-Toplamlar Ölçeği
b) Stapel Ölçeği
c) İkili-Karşılaştırmalı Ölçek
d) Likert Ölçeği
e) Semantik Farklılıklar Ölçeği
9) [...]Kalite - Fiyatı
[...] Fiyatı - Satış sonrası hizmetler
[...] Yedek parça - Dayanıklılık
Bir bebek maması satın alırken yukarıdaki özelliklerden hangisinin daha önemli olduğunu soran
bir araştırmacı, aşağıdaki ölçek türlerinden hangisini kullanmış olmaktadır?
a) Stapel Ölçeği
b) İkili-Karşılaştırmalı Ölçek
c) Sabit-Toplamlar Ölçeği
d) Sıralama Ölçeği
e) Likert Ölçeği
10) Aşağıdakilerden hangisi Oranlı (Ratio) Ölçek kurallarından biri değildir?
a) Ölçekte, gerçek bir sıfır (yokluk) noktası yoktur.
b) Ayrı semboller, ayrı şeyleri belirtir (sınıflama),
c) Ölçülen şeyler, belli bir ölçüte göre, sıraya dizilirler (sıralamalı),
d) Ölçekteki aralıklar birbirine eşittir (eşit aralıklı),
e) Ölçekte, gerçek bir sıfır (yokluk) noktası vardır.
CEVAP ANAHTARI
1 ( Doğru ), 2 ( Yanlış ), 3 ( Yanlış ), 4 ( Yanlış ), 5 ( Doğru ),
6 ( c ), 7 ( d ), 8 ( e ), 9 ( b ), 10 ( a ).
