Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Çocuk Gelişimi Önlisans Programı » Çocukta Sanat Eğitimi ve Yaratıcılık
← Ünite 5

Ünite 5: Okul Öncesinde Sanat Eğitiminde Yaratıcılık — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Guilford'un 'ıraksak düşünme' kavramı ile Torrance'ın 'problem çözme süreci' olarak tanımladığı yaratıcılık yaklaşımlarını karşılaştırarak, okul öncesi dönemden birer örnek senaryo ile açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Iraksak düşünme, bir probleme çok sayıda ve alışılmamış çözümler üretmeyi içerirken; Torrance'ın süreci eksiklikleri fark edip hipotezler kurmayı ve test etmeyi kapsar. Örneğin, bir çocuğun karton kutuyu hem şapka hem de gemi olarak hayal etmesi ıraksak düşünmeye; kutunun neden suya batıp battığını anlamak için denemeler yapması ise Torrance'ın problem çözme sürecine örnektir.
  2. Alıştırma 1myders hazırladı
    Guilford'un 'ıraksak düşünme' ve Torrance'ın 'problem çözme süreci' olarak ele aldığı yaratıcılık tanımlarını karşılaştırarak, okul öncesi dönemdeki bir çocuğun davranışları üzerinden her iki kuramcının bakış açısına birer örnek veriniz.
    Yanıt / ipucu
    Iraksak düşünme için çocuğun bir karton kutuyu araba, ev veya şapka gibi çok farklı amaçlarla kullanması örnek verilebilir. Torrance'ın problem çözme süreci için ise çocuğun legolardan yaptığı kulenin yıkılması üzerine sorunu tanımlayıp, tabanı genişleterek kuleyi yeniden inşa etmeyi denemesi örnek gösterilebilir.
  3. Alıştırma 2myders hazırladı
    Wallas Modeli'nin dört aşamasını (hazırlık, kuluçka, aydınlanma, değerlendirme) dikkate alarak, bir çocuğun oyun hamuruyla özgün bir heykel yapma sürecini bu aşamalara göre analiz ediniz.
    Yanıt / ipucu
    Çocuk önce hamurları ve renkleri inceler (hazırlık), ardından ne yapacağını düşünmeden bir süre başka bir oyuncağa yönelir (kuluçka). Aniden aklına bir dinozor figürü yapma fikri gelir (aydınlanma) ve en nihayetinde hamuru şekillendirip ayakta durup duramadığını test eder (değerlendirme).
  4. Alıştırma 2myders hazırladı
    Wallas Modeli'nin dört aşamasını (hazırlık, kuluçka, aydınlanma, değerlendirme) dikkate alarak, bir çocuğun oyun hamuruyla özgün bir heykel tasarlama sürecini bu aşamalara göre analiz ediniz.
    Yanıt / ipucu
    Hazırlık aşamasında çocuk hamurları inceler ve ne yapacağını düşünür; kuluçkada hamurla oynamayı bırakıp başka bir oyuncağa yönelerek fikrin bilinçaltında olgunlaşmasını bekler. Aydınlanmada aniden aklına gelen dinozor yapma fikriyle hamura döner; değerlendirmede ise yaptığı dinozorun ayakta durup duramadığını test ederek şeklini düzeltir.
  5. Alıştırma 3myders hazırladı
    Yetişkinlerin ve çocukların yaratıcılık düzeylerini karşılaştırarak, çocukların daha cesur ve yaratıcı olmalarını sağlayan temel faktörleri tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Çocuklar henüz toplumsal kalıplarla, normlarla ve hata yapma korkusuyla sınırlandırılmamışlardır. Yargılanma kaygısı taşımadıkları için akıllarına gelen sıra dışı fikirleri yetişkinlere göre çok daha özgürce ve cesurca ifade edebilirler.
  6. Alıştırma 3myders hazırladı
    Yetişkinlerin ve çocukların yaratıcılık düzeylerini engelleyici faktörler ve toplumsal kalıplar açısından karşılaştırıp, çocukların neden daha cesur yaratıcı adımlar atabildiğini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Çocuklar henüz toplumsal normlar, hata yapma korkusu ve akademik başarı baskısı gibi kalıplarla sınırlandırılmadıkları için yargılanma endişesi taşımazlar. Yetişkinler ise çevrelerinden görecekleri eleştirilerden çekindikleri için alışılmış düşünme yollarını tercih eder ve yaratıcı cesaretlerini kaybederler.
  7. Alıştırma 4myders hazırladı
    Okul öncesi eğitim ortamında yaratıcılığı engelleyen faktörleri göz önünde bulundurarak, bu engelleri ortadan kaldıracak 3 maddelik bir sınıf içi kural ve tutum rehberi hazırlayınız.
    Yanıt / ipucu
    Rehber; hata yapmanın öğrenmenin doğal bir parçası olarak kabul edilmesini, akademik başarı veya not odaklılık yerine sürece odaklanılmasını ve çocukların katı kurallarla mutlak uyuma zorlanmamasını içermelidir.
  8. Alıştırma 4myders hazırladı
    Okul öncesi eğitim ortamında yaratıcılığı körelten en az üç öğretmen davranışını belirleyip, bu davranışların yerine uygulanabilecek yaratıcı alternatif yaklaşımları öneriniz.
    Yanıt / ipucu
    Çocukların boyama sayfalarında sınırların dışına taşmamasını istemek yerine boş kağıda özgürce çizmeleri desteklenmelidir. Sürekli tek doğru yanıtı olan sorular sormak yerine açık uçlu sorular sorulmalı ve hata yapan çocuğa kızmak yerine hatanın yeni bir öğrenme fırsatı olduğu hissettirilmelidir.
  9. Alıştırma 5myders hazırladı
    Yaratıcı bir sınıf ortamı tasarlamak için 'iklim, alan ve zaman' boyutlarını içeren, taşınabilir ve yapılandırılmamış malzemelerin kullanıldığı bir köşe tasarımı önerisi geliştiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Sınıfın bir köşesinde paravanla ayrılmış, çocukların rahatça hareket edebileceği ve kesintisiz zaman geçirebileceği bir alan tasarlanabilir. Bu alana karton kutular, kumaşlar ve ahşap bloklar gibi yapılandırılmamış malzemeler konularak çocukların kendi oyun alanlarını özgürce inşa etmeleri desteklenir.
  10. Alıştırma 5myders hazırladı
    Yaratıcı bir sınıf ortamı tasarlamak için 'iklim', 'alan' ve 'zaman' boyutlarını içeren, çocukların kendilerini özgür hissedecekleri bir sınıf içi etkinlik köşesi planı hazırlayınız.
    Yanıt / ipucu
    Sınıfın bir köşesinde paravanla ayrılmış, minderler ve yumuşak halıyla kaplı, çocukların kendi başlarına kalabilecekleri sessiz bir alan oluşturulur (alan). Bu alanda çocukların oyunlarını bölmeden sürdürebilecekleri geniş ve kesintisiz bir serbest oyun süresi planlanır (zaman) ve çocukların hata yapmaktan çekinmeyeceği, kendilerini güvende hissedecekleri kabul edici bir atmosfer sunulur (iklim).