Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde Hegel'in tarih felsefesi, tarih yazımı kategorileri, tarihin itici güçleri ve diyalektik süreç ile Marx'ın bu yaklaşıma getirdiği materyalist eleştiri ele alınmıştır. Hegel, tarihi erekli ve evrensel bir gelişme süreci olarak tanımlayarak kaynaktan, refleksiyonlu ve felsefi olmak üzere üç tür tarih yazımı ayırt eder. Felsefi tarihin merkezine ahlaki insan aklıyla özdeş olan özgürlüğün gelişimini ve devletin ortaya çıkışını koyar. Akıl, İde ve Tin kavramları çerçevesinde tarihin, Mutlak Tin'in özgürlük bilincine doğru basamaklı ilerleyişi olduğunu savunur. Bireysel tutkuların farkında olmadan aklın yüksek amacına hizmet etmesini 'aklın hilesi' olarak adlandırır ve tarihsel değişimi 'Aufheben' kavramıyla açıklayarak her dönemin kendi tiniyle (Zeitgeist) şekillendiğini belirtir.
Bölümün son kısmında ise Marx ve Engels'in diyalektik materyalizm temelindeki tarih tasarımları incelenmiştir. Marx, Hegel'in idealist diyalektiğini maddi üretim ilişkilerine dayandırarak tersyüz etmiş ve insanı kendi geçim araçlarını üreten toplumsal bir varlık olarak konumlandırmıştır. Koşulları değiştiren insan etkinliğini 'devrimci praxis' olarak tanımlayan Marx, felsefenin dünyayı yorumlamakla kalmayıp değiştirmesi gerektiğini savunur. Bu doğrultuda devletin ve siyasal yapının, maddi üretim ilişkilerinin ve sınıf savaşımlarının bir ürünü olduğunu vurgulayarak tarih yazımını doğal ve ekonomik temellere oturtur.