Ünite 6: Tarih Felsefesi Eleştirileri I: İdealizm ve Materyalizm Karşıtı Tarih Felsefeler — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Kierkegaard'ın geçmişin değiştirilemezliği ile zorunluluğu arasında yaptığı ince ayrıma dikkat edin; geçmişin değiştirilemez olması onun mantıksal olarak zorunlu olduğu anlamına gelmez.
Schopenhauer'in felsefeyi 'theoria ve değişmeyenin bilgisi', tarihi ise 'rastlantısal ve değişen tikeller alanı' olarak tanımladığını ve bu yüzden tarihin felsefesi ile biliminin imkansız olduğunu savunduğunu unutmayın.
Nietzsche'nin tarihselcilik (tarihsicilik) anlayışını bir 'illet' olarak gördüğünü ve insanın yaratıcılığını korumak için en çok 'eleştirel tarih' türüne değer verdiğini sınavda karıştırmayın.
Burckhardt'ın tarihte ilerleme olmadığını, tarihin özünün 'değişme' olduğunu ve tarihsel benzerliklerden hareketle 'tipsel durumlar' (din, kültür, devlet) belirlenebileceğini savunduğunu unutmayın.
Wilhelm Dilthey'ın pozitivist bilim anlayışına karşı çıkarak 'Saf Akıl' yerine 'Tarihsel Akıl' kavramını öne sürdüğünü ve tin bilimleri için yeni bir epistemoloji aradığını daima akılda tutun.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Tarihselcilik / Tarihsicilik (Historicism)Anıtsal TarihAntik TarihEleştirel TarihGüç İstenci (Wille zur Macht)AntipozitivizmTin Bilimleri (Geisteswissenschaften)Teleolojik Nedensellik (Ereksellik)Tarihsel AkılEadem, sed aliter
