Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Felsefe Lisans Programı » Yurttaşlık ve Çevre Bilgisi

Ünite 2: Laiklik ve Sekülerizm — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 10 kelime var.

1 / 100 doğru

Feodal toplumun bağrından çıkan, üretim araçlarını ve kapitalist ekonomiyi elinde tutan ancak feodal dönemde siyasi ayrıcalıklara sahip olmadığı için kiliseye ve senyörlere karşı cephe alarak devrimlere öncülük eden sınıftır.

Laiklik — Din ve devlet işlerinin birbirine karışmamasını, devletin tüm inançlara eşit mesafede durmasını ve yasal düzenlemelerin dinî kurallardan bağımsız olmasını öngören siyasal ve hukuki sistemdir. Metne göre Avrupa'da kilise egemenliğine karşı akıl ve bilimin savunulması mücadelesi sonucu doğmuştur.

Sekülerizm — Latince 'saeculum' (çağ, dünya) kökünden gelen, dinî kuralların ve metafizik öğelerin toplumsal ve bireysel yaşamın merkezinden çıkarılarak dünyevi işlerin öncelik kazandırılmasını savunan düşünce akımıdır. Laikliğe kıyasla devlet yapısından ziyade toplumsal yaşamdaki çağdaşlaşma ve dünyevileşmeye odaklanır.

Asrîlik — Türkiye'de Cumhuriyet döneminden önce 'secularism' kavramının karşılığı olarak kullanılan, 'çağa uymak' anlamına gelen ancak dönemin dincileri tarafından züppelik, köksüzlük ve dinsizlik şeklinde olumsuz anlamlar yüklenerek yıpratılmış olan terimdir.

Ruhban Sınıfı — Hristiyanlık dininde dinî kurumları yöneten, kiliseye bağlı ayrıcalıklı din adamları •••. Orta Çağ Avrupa'sında siyasi erk üzerinde hak iddia eden ve toplumu sömüren bu ••• gücünün kırılması laiklik hareketinin temelini oluşturmuştur.

Halifelik Makamı — İslam topraklarının liderliğini simgeleyen, 1517-1518 Memlük-Osmanlı mücadelesi sonrasında Osmanlı'ya geçen ve 1924 yılında Türkiye'de işlevini yitirdiği için kaldırılan dinî-siyasi makamdır. Kaldırılması Türkiye'de laiklik inkılabının en önemli hukuki adımıdır.

Sekülarizasyon — Toplumsal kurumların, düşünce yapısının ve bireysel yaşamın dinî denetimden ve kutsal referanslardan arınarak dünyevileşme ve çağdaşlaşma sürecine girmesini ifade eden sosyolojik kavramdır.

Burjuvazi — Feodal toplumun bağrından çıkan, üretim araçlarını ve kapitalist ekonomiyi elinde tutan ancak feodal dönemde siyasi ayrıcalıklara sahip olmadığı için kiliseye ve senyörlere karşı cephe alarak devrimlere öncülük eden sınıftır.

Aforoz — Kilisenin otoritesine karşı çıkanları veya dinî kurallara uymayanları dinden çıkarma cezasıdır. Kilisenin toplumu baskı altında tutmak ve cezalandırmak için kullandığı sosyo-kültürel baskı unsurlarından biridir.

Teokrasi — Devlet yönetiminin ve hukuk kurallarının dinî kurallara, din adamlarına ve tanrısal iradeye dayandırıldığı, sekülarizm ve laikliğin tam karşısında yer alan yönetim biçimidir.

Rasyonel Seçim Teorisi — Dinî pazarların durumu, rekabet koşulları ve devlet müdahalelerinin dinî katılımla olan ilişkisini ampirik verilerle inceleyen, Finke ve Stark gibi kuramcıların geliştirdiği sosyolojik yaklaşımdır.