Avrupa Konseyi üyesi ülkeler tarafından Roma'da imzalanmıştır. Sadece hakları ilan etmekle kalmamış, aynı zamanda bireysel başvuru hakkını tanıyarak İnsan Hakları Mahkemesi gibi uluslararası düzeyde çalışan etkin bir denetim mekanizması kurmuştur.
Osmanlı İmparatorluğu'nda Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa öncülüğünde II. Mahmud ile yerel ayanlar arasında imzalanmıştır. Padişahın mutlak otoritesini ilk kez sınırlandıran belge olması yönüyle Osmanlı'daki hak arama sürecinin ilk adımı kabul edilir.
Sultan Abdülmecid döneminde Hariciye Nazırı Mustafa Reşid Paşa tarafından Gülhane Parkı'nda okunmuştur. Din farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasının can, mal, namus güvenliğini ve mülkiyet hakkını devlet güvencesi altına almıştır.
Osmanlı Devleti'nin ve Türk tarihinin ilk anayasasıdır. I. Meşrutiyet'in ilanıyla yürürlüğe girmiş, padişahın yetkilerini kısmen sınırlandırarak halkın temsilcilerinden oluşan bir meclisin (Meclis-i Mebusan) açılmasını sağlamıştır.
Türkiye'de insan haklarını korumak adına Anayasa Mahkemesi, Yüksek Hakimler Kurulu ve çift meclisli sistem gibi güçlü kurumları hayata geçirmiştir. BM Bildirgesi'ndeki klasik, sosyal ve ekonomik hakları en geniş şekilde iç hukukumuza entegre eden anayasadır.
Türkiye'de halen yürürlükte olan bu anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi referans alınarak hazırlanmıştır. Temel hak ve özgürlüklerin sınırlarını ve devletin hangi durumlarda bu hakları kısıtlayabileceğini net bir şekilde belirlemiştir.
Almanya'da Katolik Kilisesi'nin endüljans (cennetten toprak satma) ve günah çıkarma gibi sömürücü uygulamalarına karşı başkaldırmıştır. Bireyin kutsal metinleri kendi dilinde okuyabilmesini savunarak sekülerleşme sürecini hızlandırmıştır.
20. yüzyılın başlarında Alman sosyolog Weber tarafından yapılmıştır. Devleti, belirli bir sınır dâhilinde meşru fiziksel şiddet kullanma tekelini elinde bulunduran ve kurumsallaşmış siyasal bir örgüt olarak tanımlamıştır.
Egemenlik kavramını siyaset literatürüne kazandıran Fransız düşünürdür. Egemenliği devletin en üstün, mutlak ve bölünemez gücü olarak tanımlayarak modern ulus-devletlerin merkezi otorite yapısını teorileştirmiştir.
İngiliz düşünür Locke; 'yaşam, özgürlük, mülkiyet ve baskıya karşı direnme' formülünü ortaya koymuştur. Devletin yegane görevinin bu doğal hakları korumak olduğunu savunarak liberal anayasacılığın babası olmuştur.
Sigmund Freud, dinin rasyonel ve bilimsel temellere dayanmadığını, insanın doğa güçlerine karşı kendini savunma ve sığınma ihtiyacından doğan psikolojik bir illüzyon olduğunu savunmuştur.