Ünitenin tamamını tek sayfada görPremium
Gelir Vergisi Kanunu'na (GVK) göre ücret gelirleri genel olarak tevkifat (stopaj) yoluyla vergilendirilmektedir. GVK'nın 16. maddesinde yazılı istisnadan faydalanamayan yabancı elçilik ve konsolosluk memur ve hizmetlilerinin de ücret gelirleri için beyanname vermesi gerekmektedir. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığınca yıllık beyanname ile bildirilmesi gerekli görülen ödemeler de beyanname ile vergilendirilecektir.
GVK'nın 86. maddesi gereğince tek işverenden elde edilen ücretlerin tutarı ne olursa olsun beyana tabi olmayacağı ifade edilmiştir. Ancak birden fazla işverenden ücret geliri elde edenler, birinciden sonraki ücret gelirlerinin toplam tutarı beyan sınırını (2020 yılı için GVK 103. madde ikinci gelir diliminde yazılı 49.000 TL'yi) aşıyorsa ücret gelirlerinin tamamı için beyanname vermek zorundadırlar. Birden fazla işverenden ücret alınması hâlinde birinci işverenden alınan ücretin hangisi olacağı mükellef tarafından serbestçe belirlenebilecektir.
Ücretlerde muaflık ve istisnalar kapsamında diplomat muaflığı karşılıklılık (mütekabiliyet) şartına bağlanmıştır. Yabancı devletlerin Türkiye'deki elçi, müsteşar ve konsolosları ile bu memleketin tabiiyetindeki memurların menkul sermaye iradı dışındaki tüm gelirleri gelir vergisinden muaftır. Yabancı elçilik ve konsolosluklarda çalışan ve 15. maddeye girmeyen memur ve hizmetlilerin yalnızca bu işlerden aldıkları ücretler karşılıklı olmak şartıyla istisnadır.
Özel fertler tarafından evlerde, bahçelerde, apartmanlarda ve ticaret mahalli olmayan sair yerlerde orta hizmetçiliği, sütninelik, dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık gibi özel hizmetlerde çalıştırılanlara ödenen ücretler istisna kapsamındadır; ancak mürebbiyelere ödenen ücretler bu kapsama dâhil değildir. Kesintiye tabi tutulmamış ücret gelirleri (diğer ücretler hariç) için tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname verilmesi zorunludur.
GVK'nın 64. maddesi bazı kişilerin sağladıkları gelirleri gerçek ücretlerin dışında "diğer ücretler" olarak adlandırmış ve özel bir vergilendirme sistemi getirmiştir. Bu kapsamda kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı yanında çalışanlar, özel hizmetlerde çalışan şoförler, özel inşaat işçileri ve gayrimenkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar yer almaktadır.
Bu kişilerin vergilendirilmesinde matrah olarak asgari ücret esas alınmış ve götürü vergilendirme mantığıyla matrah tespit edilmiştir. GVK 64'e göre hizmet erbabının ücretleri, sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının %25'idir. Gerçekte elde ettikleri ücretin önemi olmaması nedeniyle bunlara diğer ücretler adı verilmiştir.
Diğer ücretler kapsamında vergilenen mükelleflere vergi karnesi alma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu kişiler aldıkları vergi karnesi üzerinde, gelir vergisi tarifesi dikkate alınarak tahakkuk ettirilen vergiyi şubat ve ağustos aylarında olmak üzere iki taksit hâlinde ilgili vergi dairesine ödemektedirler.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin bir işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır (GVK md. 65). Avukat, doktor, mali danışman, muhasebeci, mühendis, veteriner hekim, çevirmen, noter, yazar, şair ve bilgisayar programcısı gibi meslekleri icra edenlerin kazançları bu kapsamdadır.
Serbest meslek faaliyetinin bir işverene bağlı olarak yapılması durumunda serbest meslek kazancı değil ücret geliri doğar. Faaliyetin sermaye konularak icra edilmesi (örneğin doktorun kendi özel hastanesinde veya poliklinikte yürütmesi) ticari kazanç doğurur. Eczacı ve diş protezcilerinin elde ettiği gelirler de ticari kazançtır. Faaliyeti mutat değil arızi olarak yapanlar diğer kazanç ve irat hükümlerine göre vergilendirilir.
Serbest meslek kazancının tespiti gerçek usulde yapılır. Bir hesap dönemi içinde tahsil edilen para ve ayınlar ile menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan fark safi kazançtır. İndirilebilecek giderler GVK md. 68'de sayılmıştır; genel giderler, işyeri kirası, iaşe ve ibate giderleri, seyahat giderleri, amortismanlar, mesleki yayın bedelleri, aidatlar ve meslek vergileri bu kapsamdadır.
Serbest meslek erbabı izleyen yılın Mart ayında yıllık beyanname verir, vergi Mart ve Temmuz aylarında iki taksitte ödenir. Ayrıca bu mükellefler için geçici vergi ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Ebe, sünnetçi, sağlık memuru, arzuhalci, rehber gibi bazı meslek sahipleri VUK 155'teki şartlara uyduklarında (muayenehane açmamak, tabela asmamak vb.) muaftır; şartlardan ikisinin ihlali muafiyeti ortadan kaldırır.
GVK'nın 70. maddesinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır. Arazi, bina, madenler, motorlu nakil vasıtaları gayri maddi mallar; arama işletme hakları, marka, ticaret unvanı, desen, model, telif hakları ve ihtira beratları ise gayri maddi haklar arasındadır.
Gayrimenkullerin vergi kesme yükümlülüğü olan kişi ve kuruluşlara kiralanması durumunda kural olarak %20 oranında stopaj yapılması gerekir. İş yeri kiralarında genellikle stopaj yapılırken konut kiralarında yapılmaz; ancak basit usulde vergiye tabi mükellef veya büyükelçilikler iş yeri kiralasa da stopaj yapılmaz, buna karşılık bir konut ticaret şirketi adına kiralanırsa stopaj yapılır. Stopaj yapılmamış gayrimenkul sermaye iratlarında, konut kiraları için belirlenen istisna tutarını (2020 için 6.600 TL) aşan kısımlar beyan edilir.
Safi iradın saptanmasında Gerçek Gider Yöntemi veya Götürü Gider Yöntemi seçilebilir. Gerçek gider yönteminde aydınlatma, ısıtma, su, sigorta, faizler, emlak vergisi, amortisman ve onarım giderleri düşülür. Götürü gider yönteminde ise istisna tutarı düşüldükten sonra kalan tutarın %15'i götürü gider olarak indirilir; ancak bu usulü seçenler 2 yıl geçmedikçe gerçek gidere dönemezler.
Emsal kira bedeli, kira bedelinin düşük beyan edilmesini önleyen bir güvenlik müessesesidir. Bina ve arazide emsal kira bedeli, yetkili özel mercilerce tespit edilmemişse VUK'a göre belirlenen vergi değerinin %5'idir, diğer mal ve haklarda ise %10'dur.
Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden elde ettiği kâr payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır. Hisse senedi kâr payları, Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri, eurobond faizleri, repo gelirleri, mevduat faizleri ve alacak faizleri bu kapsamdadır.
Menkul sermaye iratlarının vergilendirilmesi esas olarak stopaj (tevkifat) yoluyla gerçekleştirilir. Ödemeyi yapanlar (genellikle bankalar) tevkifat yapar ve bu tevkifat gerçek kişiler için nihai vergilendirme olur; tutar ne olursa olsun ayrıca beyanname verilmez. Kâr payları üzerinden de stopaj yapılır; kâr payı elde eden gerçek kişiler için kâr payının yarısı gelir vergisinden istisna edilmiştir, kalan tutar beyan sınırını aşarsa Mart ayında beyan edilir.
İrat sağlayan menkul kıymetlerin bir ticari işletmenin aktifine kayıtlı olması durumunda elde edilen kazançlar ticari kazanç sayılır. Hazine bonosu, Devlet tahvilleri ve eurobondların vadesi gelmeden elden çıkarılması durumunda sağlanan kazançlar ise değer artışı kazancı olarak değerlendirilir.
Diğer kazanç ve iratlar, değer artışı kazançları ve arızi kazançlar olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır (GVK md. 80). Bu iratlar devamlılık göstermeyen ve mutat meslek halinde yapılmayan kazançlardır. Değer artışı kazançları, GVK mükerrer 80. maddede sayılan mal ve hakların elden çıkarılmasından doğar. Menkul kıymetler, ortaklık hakları, faaliyetleri durdurulan bir işletmenin elden çıkarılması ve gayrimenkullerin iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılması bu kapsamdadır.
GVK'nın 81. maddesinde ferdi işletmenin sahibinin ölümü, bilanço esasına göre defter tutan ferdi işletmenin sermaye şirketine devri ve şirketlerin tür değiştirmesi hallerinde değer artışı kazancının hesaplanmayacağı hükme bağlanmıştır.
Arızi kazançlar, yapılması devamlılık arz etmeyen faaliyetlerden (arızi ticari işlemler, faaliyetin terk edilmesi karşılığı alınan hasılat, gayrimenkul tahliyesi tazminatları, arızi serbest meslek kazançları) elde edilir ve safi tutar üzerinden vergilendirilir.
Verginin tarhı, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak tespit edilmesidir. Gelir vergisi kural olarak beyan üzerine tarh olunur. Beyannameler yıllık, muhtasar veya münferit beyanname olarak yapılır.
Muhtasar beyanname, stopaj yoluyla alınan vergilerin ödendiği beyannamedir. Gelir vergisi hasılatının %90'ından fazlası bu yöntemle toplanır. Tevkifat yapmak zorunda olanlar kesintileri ertesi ayın 26. günü akşamına kadar bildirirler. Çalıştırdıkları hizmet erbabı sayısı 10 ve daha az olanlar muhtasar beyannamelerini üç ayda bir (Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim aylarının 26. günü akşamına kadar) verebilirler.
Yıllık beyanname, mükellefin bir takvim yılında elde ettiği kazanç ve iratlarının toplanarak vergi dairesine bildirilmesine yarar. Tacirler, çiftçiler ve serbest meslek erbapları kazanç elde etmeseler bile yıllık beyanname vermek zorundadırlar. Yıllık beyannameler dar mükelleflerde münferit beyanname ile ayrışırken, normal takvim dönemi gelirleri için izleyen yılın Mart ayının son günü akşamına kadar verilir.
Beyanname veren mükellefler bazı harcamalarını matrahtan indirebilirler. Eğitim ve sağlık harcamaları beyan edilen gelirin %10'unu aşmamak şartıyla, şahıs sigorta primleri ve bireysel emeklilik katkı payları gelirin %15'ini ve asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmamak kaydıyla indirilebilir. AR-GE harcamaları %100 oranında, bağış ve yardımlar ise genel olarak %5 (kalkınmada öncelikli yörelerde %10) oranında indirilebilir.
Gelir vergisi matrahına artan oranlı tarife uygulanır. 2020 yılı için tarife %15'ten başlamakta, %20, %27, %35 oranlarından geçerek %40 oranında sonlanmaktadır. Hesaplanan vergiden daha önce ödenen stopajlar, geçici vergiler ve yabancı ülkelerde ödenen vergiler mahsup edilir. Basit usulde vergilendirilenlerin vergisi Şubat ve Haziran aylarında, gerçek usulde vergilendirilenlerin vergisi Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir.
Basit usul hariç gerçek usulde gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ve serbest meslek erbapları için üçer aylık kazançlar üzerinden %15 oranında geçici vergi ödeme yükümlülüğü getirilmiştir. Geçici vergi üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın 17. günü akşamına kadar beyan edilir ve ödenir.
Kurumlar vergisi, kurumların kazançları üzerinden alınan bir vergidir. KVK m.1/1'e göre sermaye şirketleri niteliğindeki tüm kurum ve kuruluşların sermaye değerlerine bağlı elde edilen kazançlar kurumlar vergisinin konusunu oluşturur. Kurum kazançları, gelir vergisinin konusuna giren ticari, zirai, ücret, serbest meslek, gayrimenkul ve menkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlardan meydana gelir.
Kurumlar vergisi mükellefleri sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler ve iş ortaklıkları olmak üzere beş başlık altında toplanmaktadır. Sermaye şirketleri; anonim şirketler, limited şirketler, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ve SPK denetimine tabi fonlardır.
Kooperatifler kâr amacı gütmeyen kurumlardır; ortak dışı işlemlerden elde ettikleri kâr ölçüsünde kurumlar vergisi mükellefi olurlar. İktisadi kamu müesseseleri devlete, belediyelere veya diğer kamu idarelerine ait olup sermayesinin tamamına yakını kamuya ait olan teşekküllerdir. Dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri de devamlılık, sermaye tahsisi ve ticari/sınai/zirai faaliyet şartlarıyla mükelleftir.
Kurumlar vergisi mükellefleri kanuni veya iş merkezlerinin Türkiye'de bulunup bulunmadığına göre tam mükellefiyet veya dar mükellefiyet esasında vergilendirilir. Kanuni veya iş merkezi Türkiye'de olanlar iç ve dış tüm kazançlar üzerinden tam mükellef; her ikisi de Türkiye'de olmayanlar sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden dar mükellef olarak vergilendirilir.
Safi kurum kazancının tespitinde GVK'nın ticari kazanç hakkındaki hükümlerine doğrudan yollama yapılmıştır (GVK m.6/2). Kurumlar vergisi mükellefleri birinci sınıf tüccar olup bilanço esasına göre defter tutarlar. GVK m.40'daki indirilebilecek giderler yanı sıra KVK m.8'de yer alan menkul kıymet ihraç giderleri, kuruluş ve örgütlenme giderleri ve sigorta teknik karşılıkları da indirilir.
Kanunen kabul edilmeyen giderler arasında öz sermaye üzerinden ödenen faizler, örtülü sermaye üzerinden ödenen faiz ve kur farkları, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü dağıtılan kazançlar, yedek akçeler, para ve vergi cezaları ile suçlardan doğan tazminatlar yer alır.
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde kâr veya zarar işin bittiği yıl kesin olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılır. Yabancı ulaştırma kurumlarında ise dar mükellef yabancı ulaştırma kurumlarının Türkiye'de elde ettikleri brüt hasılata ortalama emsal oranları (%12 kara, %15 deniz, %5 hava taşımacılığı) uygulanarak safi kurum kazancı bulunur.
Kontrol edilen yabancı kurum kazancının kurum kazancına eklenmesi için tam mükelleflerin yurt dışı iştiraklerinin sermayesinin en az %50'sine sahip olması, pasif nitelikli gelirlerin %25 veya fazlası olması, vergi yükünün %10'dan az olması ve gayrisafi hasılatın 100.000 TL'yi geçmesi gerekir.
Vergiye tabi kurum kazancının tespitinde beyanname üzerinde gösterilen indirimler şunlardır: Ar-Ge ve tasarım indirimi (%100), sponsorluk harcamaları ve bağış/yardımlar, girişim sermayesi fonu, Türkiye'den yurt dışı mukimi kişilere verilen hizmet kazancının %50'si ve nakdi sermaye artırımında indirim.
Kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar KVK m.4'te düzenlenmiştir. Kamu idareleri tarafından tarım, bilim, sağlık ve sosyal amaçlarla işletilen kuruluşlar, kooperatifler, spor kulüplerinin idman ve spor faaliyetlerindeki iktisadi işletmeleri, organize sanayi bölgeleri ve bölgesel yönetim merkezleri muaftır.
Kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlar KVK m.5'te düzenlenmiştir. İştirak kazançları istisnası, çifte vergilendirmeyi önlemek amacıyla yurt içi tam mükellef kurumlardan veya şartları taşıyan yurt dışı iştiraklerden elde edilen kâr paylarını kapsar. Emisyon primi kazanç istisnası, anonim şirketlerin hisse senetlerini itibari değerin üzerinde satmasından doğan kazançları kapsar.
Taşınmaz ve iştirak hisseleri satış kazancı istisnasında, en az iki tam yıl süreyle aktifte yer alan taşınmazların satış kazancının %50'si, iştirak hisselerinin ise %75'i kurumlar vergisinden istisnadır. Ayrıca yurt dışı şube kazançları, yurt dışı inşaat işleri, sınai mülkiyet hakları ve serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar da istisnaya tabidir.
Yıllık kurumlar vergisi beyannamesi, kurumun Türkiye'deki iş yerinin veya daimi temsilcisinin bulunduğu yer vergi dairesine, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayın son günü akşamına kadar verilir (Normal hesap dönemi için Nisan sonu). Kurumlar vergisi oranı %20'dir; ancak geçici maddelerle 2018, 2019 ve 2020 yıllarında %22 olarak uygulanmıştır.
Dar mükellef kurumların bazı kazançları için özel beyanname (münferit beyanname) vermeleri gerekir; bu beyanname kazancın elde edilmesinden itibaren 15 gün içinde ilgili vergi dairesine verilir. Kurumlar vergisi mükellefleri cari dönem vergisine mahsuben üçer aylık dönemlerde %22 oranında geçici vergi öderler ve bunu izleyen ayın 17. günü akşamına kadar beyan edip öderler.
Muhtasar beyanname, vergi kesintisi yapmakla yükümlü olanların ödemelerden kestikleri vergileri bildirdikleri beyannamedir. Ertesi ayın 26. günü akşamına kadar verilir ve ödenir. Kurumlar vergisi, yıllık beyanname ile bildirilmişse beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar ödenir.
Tüzel kişiliğe sahip bir kurumun sona ermesi durumunda malvarlığının paraya çevrilmesi, alacakların tahsili, borçların ödenmesi ve bakiye varsa pay sahiplerine dağıtılması sürecine tasfiye denir. Tasfiye dönemine giren kurumlarda her takvim yılı veya dönem ayrı bir tasfiye dönemi sayılır; bilanço esasındaki tasfiye kârı dönemsel servet farkı üzerinden hesaplanır.
Birleşme, bir veya birkaç kurumun hukuki varlıklarını sona erdirerek yeni bir kurum oluşturmalarıdır. KVK m.19/1'de şartları taşıyan birleşmeler "devir" niteliğindedir. Devir işleminde devredilen kurum sadece devir tarihine kadar olan normal faaliyet kazançları üzerinden vergilendirilir, devirden doğan kârlar vergilendirilmez (vergisiz birleşme rejimi).
Tam bölünme, tam mükellef bir sermaye şirketinin tasfiyesiz infisah ederek mal varlığını iki veya daha fazla tam mükellef sermaye şirketine devretmesidir. Kısmi bölünme ise taşınmazlar veya iştirak hisselerinin ayni sermaye olarak devredilmesidir; bu işlemlerde kârlar vergilendirilmez.
Katma değer vergisi (KDV), üretimden tüketime kadar her aşamada malların ve hizmetlerin satışından belirli oranda alınan bir yayılı muamele vergisidir. Katma değer, bir mal veya hizmetin alış bedeli ile satış bedeli arasındaki olumlu fark veya üretim faktörlerinin yarattığı değerlerin toplamıdır. KDV, indirim mekanizması sayesinde kümülatif etkiyi ortadan kaldırır.
KDV'nin özelliklerini; üretimden tüketime her aşamada alınması, yaratılan katma değerden alınması, maliyet unsuru olmaması, nihai tüketicilere yansıtılması ve vergi indirimi esasına dayanması şeklinde özetleyebiliriz. Matrahın tespit şekline göre dört farklı KDV tipi vardır: Gayrisafi hasıla tipi, gelir tipi, tüketim tipi ve ücret tipi KDV.
Ülkemizde Avrupa Birliği ile uyumlu olarak "tüketim tipi" vergi indirimi modeli uygulanmaktadır. Bu modelde satışlarda tahsil edilen KDV'den yatırım malları alışlarında ödenen KDV'nin tamamının bir defada indirilmesine izin verilmektedir.
Katma değer vergisinin konusunu Türkiye'de yapılan mal teslimleri ile hizmet ifaları oluşturmaktadır (KDVK m.1). Bir işlemin KDV'ye tabi olması için işlemin Türkiye'de yapılmış olması ve mal teslimi veya hizmet ifası niteliği taşıması gerekir. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler ile her türlü mal ve hizmet ithalatı KDV kapsamındadır.
KDVK'nın 1/3. maddesinde sayılan posta, telefon, şans ve talih oyunları, profesyonel sanatçı konserleri, müzayede mahallerindeki satışlar, boru hattı ile taşımacılık ve gayrimenkul kiralama işlemleri ticari faaliyet olmasalar bile verginin konusuna girer. Trampa iki ayrı teslim hükmündedir ve her biri için ayrı KDV hesaplanır.
Vergiyi doğuran olay kural olarak malın teslimi veya hizmetin ifası anında gerçekleşir. Mal tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura düzenlenmesi halinde, belgede gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura düzenlendiği anda vergiyi doğuran olay meydana gelir.
KDV'de teorik olarak kanuni mükellef ve iktisadi (fiili) mükellef olmak üzere iki tür mükellef vardır. Kanuni mükellef, nihai tüketiciye malı satan veya hizmeti ifa eden ve vergiyi vergi dairesine ödemekle yükümlü olan kişidir. İktisadi mükellef ise verginin gerçek ekonomik yükünü çeken nihai tüketicidir.
Vergi sorumluluğu, vergi alacağını güvence altına almak için vergiye taraf olan alıcıların verginin ödenmesinden sorumlu tutulmasıdır. KDV tevkifatı zorunlu bir uygulamadır; alıcı mal veya hizmet bedelini öderken KDV'yi tevkifat yoluyla kesip vergi dairesine kendisi öder.
Tam tevkifat, hesaplanan verginin tamamının alıcı tarafından beyan edilip ödenmesidir. Kısmi tevkifat ise hesaplanan verginin Bakanlıkça belirlenen kısmının alıcı, diğer kısmının satıcı tarafından beyan edilip ödenmesidir.
KDV ad valorem (değer esaslı) bir vergi olup, matrahını teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını oluşturan bedel oluşturur. Bedel; para, mal ve para ile temsil edilen menfaatler toplamıdır. Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon, vade farkı, kur farkı ve benzeri menfaatler matraha dahildir. Ticarî teamüllere uygun satış iskontoları ve hesaplanan KDV ise matraha dahil edilmez.
İthalatta matrah; gümrük vergisi tarhına esas kıymet (veya CIF değeri), ithalat sırasında ödenen vergi ve harçlar ile gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderlerin toplamıdır.
KDV oranı kanunen vergiye tabi her bir işlem için %10'dur. Cumhurbaşkanı bu oranı dört katına kadar artırmaya, %1'e kadar indirmeye yetkilidir. Bu yetkiye dayanarak genel oran %18, indirimli oranlar ise %1 ve %8 olarak belirlenmiştir.
Mükellefler yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri belgelerde gösterilen KDV'yi indirebilirler. İndirim mekanizması, verginin zincirleme aşamalarda mükellef üzerinde kalmasını önler ve sadece nihai tüketiciye yansıtılmasını sağlar.
Hesaplanan KDV ile indirilecek KDV karşılaştırılır; hesaplanan KDV fazla ise "ödenecek KDV" ortaya çıkar ve vergi dairesine ödenir. İndirilecek KDV fazla ise "devreden KDV" oluşur ve sonraki dönemlere devrolunur.
KDV'de vergilendirme dönemi takvim yılının üçer aylık dönemleridir (Ancak mükelleflerin çoğunluğu için aylık dönemler uygulanır). Beyannameler izleyen ayın 26. günü akşamına kadar verilir ve aynı sürede ödenir.