Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İşletme Lisans Programı » Makro İktisat

Ünite 2: Makro İktisadın Mikro İktisadi Temelleri: Tüketim, Tasarruf ve Yatırım — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 50 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Harcanabilir Gelir (Yd) — Hanehalkının toplam gelirinden vergilerin çıkarılması ve devlet transfer ödemelerinin eklenmesiyle elde edilen net gelir tutarıdır. Özdeşliği Yd = (Y - T) + TR şeklinde ifade edilir ve tüketim ile tasarrufun en temel belirleyicisidir.

Servet (W) — Tüketicinin sahip olduğu menkul (banka mevduatı, döviz, hisse senedi, tahvil, altın) ve gayrimenkul varlıkların piyasa değerlerinin toplamıdır. Servet arttıkça tüketicinin harcama olanakları ve dolayısıyla tüketim talebi de doğru orantılı olarak artar.

Reel Gelir — Tüketicinin parasal geliri ile satın alabileceği mal ve hizmetlerin fiziki miktarını gösteren alım gücüdür. Örneğin 3000 TL gelirle kilogramı 30 TL olan etten 100 kg alınabiliyorsa reel gelir 100 kg ettir.

Otonom Tüketim (C0) — Hanehalkının geliri sıfır olsa dahi beslenme, barınma ve giyinme gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak için gerçekleştirdiği gelirden bağımsız harcamalardır. Bu harcamalar geçmiş tasarruflardan ya da borçlanılarak finanse edilir.

Uyarılmış Tüketim — Hanehalkının harcanabilir gelirindeki değişmelere bağlı olarak artan veya azalan tüketim harcaması kısmıdır. Tüketim fonksiyonunda c * Yd ifadesiyle gösterilir.

Marjinal Tüketim Eğilimi (MPC / c) — Harcanabilir gelirde meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarının tüketime ayrıldığını gösteren katsayıdır. Değeri 0 ile 1 arasında yer alır ve tüketim eğrisinin eğimini temsil eder.

Ortalama Tüketim Eğilimi (APC) — Herhangi bir gelir düzeyinde toplam tüketim miktarının harcanabilir gelir miktarına oranını gösteren katsatıdır (APC = C / Yd). Gelir arttıkça APC azalma eğilimi gösterir.

Otonom Tasarruf (S0) — Gelirin sıfır olduğu durumda otonom tüketimi karşılamak için kullanılan negatif tasarruf miktarının mutlak değeridir. Gelir sıfırken otonom tüketim, otonom tasarrufun mutlak değerine eşittir (Co = | - So |).

Marjinal Tasarruf Eğilimi (MPS / s) — Harcanabilir gelirde meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarının tasarrufa yönlendirildiğini gösteren katsayıdır. MPC ile MPS'nin toplamı her zaman 1'e eşittir (MPC + MPS = 1).

Ortalama Tasarruf Eğilimi (APS) — Herhangi bir gelir düzeyinde toplam tasarruf miktarının harcanabilir gelir miktarına oranını ifade eder (APS = S / Yd). APC ile APS'nin toplamı her zaman 1'e eşittir (APC + APS = 1).

Mutlak Gelir Hipotezi — Keynes tarafından ortaya atılan, tüketimin cari harcanabilir gelirin artan bir fonksiyonu olduğunu ve gelir arttıkça ortalama tüketim eğiliminin (APC) azaldığını savunan tüketim hipotezidir.

Klike Etkisi (Mandal / Raket Etkisi) — Duesenberry'nin Nispi Gelir Hipotezi'nde yer alan, tüketicilerin gelirleri azalsa bile yaşam standartlarını düşürmek istemeyerek yakın geçmişteki yüksek tüketim alışkanlıklarını korumaya çalışması durumudur.

Yaşam Boyu Gelir Hipotezi — Modigliani, Ando ve Brumberg tarafından geliştirilen, kişilerin tüketimlerini cari gelirlerine değil, çalışma yaşamı boyunca elde edecekleri toplam gelir ve servet beklentisine göre planladıklarını savunan teoridir.

Sürekli Gelir Hipotezi — Milton Friedman tarafından geliştirilen, tüketicilerin tüketim kararlarını geçici gelirlerine göre değil, uzun vadede istikrarlı bir şekilde kazanmayı bekledikleri 'sürekli gelir'e göre ayarladıklarını belirten hipotezdir.

Brüt Yatırım (GI) — Belli bir zaman dilimi içerisinde ekonomide ya da bir firmada gerçekleştirilen bina, makine, envanter gibi tüm yeni yatırımların toplam miktarını ifade eder.

Net Yatırım (NI) — Brüt yatırımlardan sermaye mallarının yıpranma payı olan amortismanların (D) çıkarılmasıyla elde edilen net ilave sermaye stokudur (NI = GI - D).

Amortismanlar — Üretim sürecinde kullanılan fabrika binası, makine ve teçhizat gibi fiziksel sermaye mallarının zamanla eskimesi, yıpranması ve verimliliğini kaybetmesi sonucu oluşan değer kaybıdır.

Otonom Yatırımlar — Milli gelirden ve ekonomik dalgalanmalardan bağımsız olarak gerçekleştirilen altyapı, AR-GE ve amortisman gibi yatırımlardır.

Uyarılmış Yatırımlar — Ekonomide harcanabilir gelir seviyesi arttıkça buna paralel olarak artış gösteren yatırımlardır. Gelirdeki değişimin yatırıma yansımasını Marjinal Yatırım Eğilimi (MPI) belirler.

Sermayenin Marjinal Etkinliği (MEC) — Sermaye miktarında meydana gelen bir birimlik artışın (yatırımın) firmanın toplam fiziki ürününde yarattığı artışın piyasa fiyatından değeridir, yani sermayenin marjinal ürün değeridir.

Hızlandıran İlkesi — Net yatırımın mutlak çıktı düzeyine değil, nihai mal talebindeki veya çıktıdaki değişme oranına bağlı olduğunu açıklayan ilkedir (It = w * ΔY).

Tobin'in q Teorisi — James Tobin tarafından geliştirilen, kurulu sermayenin piyasa değerinin (hisse senedi fiyatları) yenileme maliyetine oranını baz alarak yatırım kararlarını açıklayan teoridir (q > 1 ise yatırım yapılır).

Deflasyonist Açık — Denge GSYH düzeyinin, ekonominin sürdürülebilir potansiyel GSYH düzeyinin altında kaldığı durumda ortaya çıkan ve ekonomide durgunluk ile işsizliğe neden olan talep açığıdır.

Enflasyonist Açık — Denge GSYH düzeyinin, ekonominin potansiyel GSYH düzeyini aşarak aşırı talep yarattığı ve fiyatlar genel düzeyinin yükselmesine yol açtığı durumdur.

Marjinal İthalat Eğilimi (MPI) — Ulusal gelirde meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarının ithal mal ve hizmet alımına harcandığını gösteren katsayıdır (ΔIM = MPI * ΔY).