Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » İdari Yargı

Ünite 2: Yargı Yetkisi ve Yargı Düzenleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İdari Rejim — İdarenin faaliyetlerini özel hukuk kuralları dışında tutarak ayrı hukuk kurallarına tabi kılan ve bu kuralları uygulayacak idari mahkemeleri adli mahkemelerden ayıran yönetim sistemidir. Fransa kökenli bu sistemde idareye üstün kamu kudreti ayrıcalıkları tanınır.

Kamu Kudreti — İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmek amacıyla, özel hukuk kişilerinin rızasını aramaksızın tek taraflı işlemler yapabilmesini sağlayan üstün yetki ve ayrıcalıklardır. Kamulaştırma kararı alınması bu gücün somut bir örneğidir.

Adli İdare — İdarenin işleyişinin ve işlemlerinin özel hukuk kurallarına tabi olduğu, idare ile bireyler arasındaki uyuşmazlıkların genel adliye mahkemelerinde çözümlendiği sistemdir. Bu sistemde idare, bireylerle eşit hukuki statüdedir.

İptal Davası — İdari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından en az biri yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, menfaati ihlal edilenler tarafından idari yargıda açılan davadır. Amacı hukuka aykırı işlemin geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılmasıdır.

Tam Yargı Davası — İdari işlem ve eylemlerden dolayı hakları ihlal edilenler tarafından, uğranılan zararın tazmin edilmesi, bir hakkın yerine getirilmesi veya eski durumun iadesi amacıyla açılan tazminat nitelikli idari davadır.

Merci Tayini — İdari yargı düzeni içinde yer alan mahkemeler arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarında, davanın hangi mahkeme tarafından çözümleneceğinin bölge idare mahkemesi veya Danıştay tarafından belirlenmesi işlemidir.

Bağlantılı Dava — Aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek kararın diğer davayı doğrudan etkileyecek nitelikte olduğu, bu nedenle birlikte görülmesi gereken davalardır.

İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmeleri — Bir kamu hizmetinin özel hukuk tüzel kişisi tarafından kurulmasını veya kurulmuş bir hizmetin belli bir süre boyunca sözleşmecinin kendi kâr ve zararına işletilmesini öngören idari sözleşmelerdir.

İstişari Karar — Yargısal bir hüküm niteliği taşımayan, sadece görüş bildirme amacı güden ve idareyi doğrudan bağlamayan kararlardır. Osmanlı dönemindeki Şura-yı Devlet kararları bu nitelikteydi.

İçtihat — Yüksek mahkemelerin süreklilik arz eden, alt mahkemelere örnek oluşturan ve bir hukuk kuralının veya maddi olayın nasıl yorumlanması gerektiğini gösteren ilkesel kararlarıdır.