Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » İdari Yargı

Ünite 8: Kararların Uygulanması — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İptal Kararı — İdari yargı yerlerince hukuka aykırı bulunan idari işlemlerin, tesis edildikleri tarihten itibaren geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılmasına ve hükümsüz kılınmasına yönelik verilen karardır.

Tazminat Kararı — İdarenin hukuka aykırı işlem veya eylemleri nedeniyle bireylerin uğradığı maddi ve manevi zararların giderilmesi amacıyla mahkemece hükmedilen parasal ödeme kararıdır.

Rücu — İdarenin, mahkeme kararlarını uygulamayan veya kusurlu davranan kamu görevlileri yüzünden ödemek zorunda kaldığı tazminat miktarını, sorumluluğu oranında ilgili kamu görevlisinden talep etmesidir.

Kişisel Sorumluluk — Kamu görevlilerinin, görevlerini yerine getirirken hizmetle ilgisi olmayan, salt kişisel kusurlarından veya haksız fiillerinden dolayı şahsen sorumlu tutulmalarıdır.

Maddi İmkânsızlık — İdarenin mahkeme kararının gereklerini yerine getirmesinin fiilen veya fiziksel olarak mümkün olmaması durumudur. Hukuka aykırı olarak yıkılan bir tarihi binanın yıkım işleminin iptali durumunda binanın aynen iade edilememesi buna örnektir.

Hukuki İmkânsızlık — Mahkeme kararının uygulanmasının, yürürlükteki başka bir emredici hukuk kuralı veya statü değişikliği nedeniyle hukuken imkansız hale gelmesidir. Yaş haddini dolduran memurun göreve iade kararının uygulanamaması bu duruma örnektir.

Kazanılmış Hak — Hukuki düzenlemelerin birey hakkında uygulanarak onun lehine tüm hukuki sonuçları doğurması ve bu durumun hukuk düzenince korunmasıdır.

Tam Yargı Davası — İdari işlem ve eylemlerden dolayı hakları ihlal edilenler tarafından, uğranılan zararın tazmini veya ihlal edilen bir hakkın yerine getirilmesi amacıyla açılan idari dava türüdür.

Yürütmenin Durdurulması — İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davanın sonuna kadar işlemin icrasını askıya alan geçici nitelikteki karardır.

Hizmet Kusuru — İdarenin sunduğu kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi nedeniyle ortaya çıkan ve idarenin tazminat sorumluluğunu doğuran hukuka aykırılık durumudur.

Tecil Faizi — Tazminat ve vergi davalarında, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesine göre hesaplanan faiz türüdür.

Kamu Hizmetine Tahsis — Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan bir özel malın, idari bir kararla kamu yararına özgülenmesi ve bu yolla haczedilmesinin engellenmesi işlemidir.

Özel Mal — Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunmakla birlikte, doğrudan kamu hizmetine veya kamu yararına tahsis edilmemiş olan ve haczedilmesi hukuken mümkün olan mallardır.

Bağlayıcılık İlkesi — Anayasa'nın 138/4. maddesi uyarınca, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olması ve bu kararları hiçbir suretle değiştiremeyeceğini ifade eden ilkedir.

Hak Arama Hürriyeti — Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahip olmasını öngören temel haktır.

Kesin Hükme Saygı İlkesi — Uluslararası hukukun ve anayasal düzenin genel bir ilkesi olup, kesinleşmiş mahkeme kararlarının taraflar ve idare yönünden tartışmasız kabul edilmesini ve uygulanmasını gerektiren ilkedir.

Hukuk Devleti — Eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, insan haklarına saygılı, adil bir hukuk düzeni kuran ve kendini hukukun üstün kurallarıyla bağlı sayan devlet modelidir.

Manevi Tazminat — Hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bireylerin duyduğu acı, elem ve üzüntünün kısmen de olsa giderilmesi amacıyla mahkemece hükmedilen manevi tatmin aracıdır.

Düzenleyici İşlem — İdarenin kanunlara dayanarak çıkardığı, genel, soyut ve objektif kurallar içeren tüzük, yönetmelik gibi normatif işlemlerdir.

Uygulama İşlemi — Genel ve soyut nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak, belirli kişiler hakkında tesis edilen somut ve bireysel nitelikteki idari işlemlerdir.