Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Sosyoloji Lisans Programı » Sosyolojiye Giriş

Ünite 2: Sosyolojide Temel Yaklaşımlar — Boşluk Doldurma

Özetten alınan cümlelerde eksik kavramı yaz. 11 soru var.

1 / 110 doğru

Ayrıca insan düşüncesinin teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç temel aşamadan geçerek ilerlediğini savunduğu ünlü ' 'nı geliştirmiş; sosyolojiyi bilimlerin kraliçesi ve geleceğin bilimi olarak nitelendirmiştir.

Ayrıca insan düşüncesinin teolojik, metafizik ve pozitif olmak üzere üç temel aşamadan geçerek ilerlediğini savunduğu ünlü 'üç hâl yasası'nı geliştirmiş; sosyolojiyi bilimlerin kraliçesi ve geleceğin bilimi olarak nitelendirmiştir.

Marx, tarihin materyalist açıdan kavranışı olarak tanımlanan 'tarihsel materyalizm' yaklaşımını geliştirmiştir.

İşçilerin yarattığı değer ile kendilerine ödenen ücret arasındaki fark olan 'artı-değer'in kapitalistler tarafından el konulduğunu belirtmiş, çelişkilerin artmasıyla sınıfsız bir toplum aşaması olan sosyalizmin geleceğine inanmıştır.

Ayrıca intihar eyleminin bireysel değil toplumsal nedenlere (bütünleşme ve düzenleme eksikliği/fazlalığı) dayanan bir olgu olduğunu kanıtlamış; anomi (kuralsızlık) kavramını literatüre kazandırmıştır.

Max Weber ise pozitivizmden farklı olarak sosyolojinin merkezine 'toplumsal eylem'i ve anlama (verstehen) yöntemini koymuştur.

Modern toplumların en belirgin özelliğinin rasyonelleşme (akılcılaşma) olduğunu belirten Weber, bürokrasiyi yasal-ussal otoriteye dayanan en tipik örgüt modeli olarak görmüş, ancak bireylerin özerkliğini yok eden 'demir kafes' tehlikesine dikkat çekmiştir.

20. yüzyılda modern sosyoloji bünyesinde üç temel yaklaşım öne çıkmıştır: İşlevselcilik, Çatışmacı Yaklaşımlar/Marksizm ve Sembolik Etkileşimcilik.

Parsons, toplumsal sistemin hayatta kalabilmesi için uyum, amaca ulaşma, bütünleşme ve kalıp koruma gibi işlevsel ön-gereklilikleri yerine getirmesi gerektiğini savunmuş ve düzen problemini merkeze koymuştur.

Gramsci 'hegemonya' kavramını geliştirirken, Frankfurt Okulu temsilcileri 'kültür endüstrisi' kavramıyla kapitalizmde kitle kültürünün bireylerin bilinçlerini nasıl manipüle ettiğini eleştirmiştir.

1970’lere kadar erkek egemen bir karakter taşıyan sosyolojinin kadınları ve toplumsal cinsiyet sorununu ihmal ettiğini belirten feministler, patriyarka ve toplumsal cinsiyet kavramlarıyla kadın-erkek eşitsizliğini analiz etmişlerdir.

Modernlik projesinin bittiğini, büyük meta-anlatıların geçerliliğini yitirdiğini savunan postmodernizm; çoğulculuğun, farklılığın ve belirsizliğin hâkim olduğu bir toplumsal yapıyı öne sürmektedir.