Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Osmanlı Türkçesi 2

Ünite 7: Farsçada Tamlamalar, Transkripsiyon Alfabesi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İzâfet Kesresi — Farsça isim ve sıfat tamlamalarında tamlanan ile tamlayan kelimeleri birbirine bağlayan ve genellikle ince ünserler (-ı, -i, -u, -ü) şeklinde okunan bağlama sesidir. Örnek olarak 'bârân-ı ihsân' tamlamasındaki '-ı' sesi bir izâfet kesresidir.

Mevsûf — Sıfat tamlamalarında kendisi nitelenen, yani bir sıfat tarafından vasıflandırılan isim unsurudur. Sıfat tamlamasında her zaman önce mevsûf (tamlanan), sonra sıfat (niteleyen) gelir.

Muzâf — İsim tamlamalarında kendisinden sonra gelen kelime tarafından sahiplik veya ilgi yoluyla tamamlanan, tamlamanın ilk unsuru olan kelimedir. Örnek: 'devlet-i Osman' ifadesindeki 'devlet' kelimesi muzâftır.

Muzâfun-ileyh — İsim tamlamalarında tamlananı (muzâf) tamamlayan, ona iyelik veya aidiyet anlamı katan ikinci unsur kelimedir. Örnek: 'sarây-ı dil' tamlamasında 'dil' kelimesi muzâfun-ileyhtir.

Cem'-i Mükesser — Arapça kelimelerin belirli vezinlere göre kural dışı veya kırık olarak yapılan çoğul biçimleridir. Bu tür çoğul kelimeler Arap dilinde dişil (müennes) kabul edildikleri için sıfat tamlamalarında dişil sıfatlar alırlar.

Hâ-yı Resmiyye — Kelime sonlarında bulunan ve Farsça tamlamalarda -a veya -e seslerini veren 'ه' (he) harfidir. Bu harfle biten kelimelere izâfet kesresi eklendiğinde harfin üzerine hemze (ء) işareti konulur.

Transkripsiyon Alfabesi — Eski harfli metinlerin Latin alfabesine ilmî kurallara uygun olarak, ses değerlerini tam yansıtacak özel işaretler ve diyakritikler yardımıyla çevrilmesini sağlayan dönüştürme sistemidir.

Zincirleme Tamlama — İki kelimeden daha fazla unsurun (üç, dört veya beş kelime) art arda birbirini tamlamasıyla oluşan karmaşık Farsça isim veya sıfat tamlaması yapılarıdır. Bütünün gramer değeri en sondaki unsur tarafından belirlenir.

Atıf Vavı — Birden fazla sıfatın bir ismi peşpeşe nitelemesi durumunda sıfatlar arasına konulan ve (و / u, ü) sesi veren bağlama harfidir. Örnek: 'Hâce-i fâzıl u kâmil'.

Hüsn-i Tedbîr — Metinlerde geçen, iyi düşünülmüş plan, doğru idari karar ve becerikli yönetim anlamı taşıyan tamlama yapısındaki bir ifade kalıbıdır.