Ünite 6: 16. Yüzyıl Mesnevileri-1 — Ön Okuma Soruları

Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.

1. XVI. yüzyıl divan şairleri sadece beşerî ve soyut aşkları mı kaleme almıştır, yoksa mesnevilerinde dönemin toplumsal hayatını hangi amaçlarla işlemişlerdir?
   Yönlendirme

   Şairler estetik zevk vermenin ötesinde okuyucuyu bilgilendirmek ve dinî-ahlakî öğütler vermek istemişlerdir.
2. Fars edebiyatından Türk edebiyatına geçen Hüsrev ü Şirin hikâyesinde, Türk şairleri tarafından geleneksel ana karakterin dışına çıkılarak hangi yardımcı kahraman ön plana çıkarılmıştır?
   Yönlendirme

   Normalde ikincil bir karakter olan, dağları delen Ferhad, bu geleneğin en büyük değişimiyle hikâyenin asıl kahramanı haline gelmiştir.
3. Gül ü Şem gibi alegorik mesnevilerde görülen mum ve kelebek veya gül ile bülbül gibi semboller tasavvufta neyi simgelemektedir?
   Yönlendirme

   Bu unsurlar beşerî birer aşk gibi görünse de aslında insanın Tanrı'ya duyduğu ilahi aşkı ve onda yok olmasını temsil eder.
4. Taşlıcalı Yahya, Şah u Geda mesnevisinde konuyu Fars kökeninden almasına rağmen Osmanlı okuyucusu için nasıl yerlileştirmiştir?
   Yönlendirme

   Yahya, eseri maddi çıkarlardan arındırmış ve olayların mekânını Ayasofya ve At Meydanı gibi İstanbul'un bilinen yerlerine taşımıştır.