Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Çağdaş Türk Edebiyatları 1

Ünite 6: Çağdaş Kırım Tatar Edebiyatı-1 — Boşluk Doldurma

Özetten alınan cümlelerde eksik kavramı yaz. 7 soru var.

1 / 70 doğru

Çarlık yönetimi, Kırım Müslüman Ruhanî İdaresi'ni kurarak müftülük atamalarını kendi kontrolüne almış, ve sadık kişileri göreve getirerek dini ve kültürel hayatı baskı altında tutmaya çalışmıştır.

Çarlık yönetimi, Kırım Müslüman Ruhanî İdaresi'ni kurarak müftülük atamalarını kendi kontrolüne almış, mirza ve sadık kişileri göreve getirerek dini ve kültürel hayatı baskı altında tutmaya çalışmıştır.

Gaspıralı, modernleşmenin ilk ve en önemli basamağının eğitim olduğunu savunmuş; 1884 yılında fonetik (savtî) usule dayanan 'Usul-i Cedid' mekteplerini ve okuma-yazma kurslarını yaygınlaştırmıştır.

İlköğretim için kaleme aldığı 'Hoca-i Sıbyan' adlı alfabe ve okuma kitabı bütün Rusya Müslümanları arasında büyük ilgi görmüştür.

Osmanlıca'nın Arapça ve Farsça kelimelerin ağırlığı altında yapaylaştığını ve kavmî dil olma özelliğini yitirdiğini belirten Gaspıralı, en gelişmiş şive olan sade İstanbul Türkçesini ortak edebi dil olarak benimsemiştir.

İsmail Gaspıralı, Rusça kaleme aldığı 'Rusya Müslümanları' (1881) ve 'Rus-Doğu Anlaşması' (1896) gibi eserlerinde Rusya-Müslüman ilişkilerini ele almış, Çarlık yönetiminden Müslümanlara anadilde eğitim hakkı ve kanun önünde eşitlik talep etmiştir.

'Molla Abbas Fransevî' takma adıyla yazdığı 'Frengistan Mektupları' (1887), 'Darürrahat Müslümanları' (1889/1906), 'Sudan Mektupları' ve 'Kadınlar Ülkesi' eserleri ortak bir kahramana sahip epizotlar bütünü olarak tek bir roman niteliği taşımaktadır.

'Arslan Kız' hikayesinde ise Doğu Türkistan'daki hürriyet mücadelesini ve eğitimli, cesur bir kadının (Gülcemal) vatan savunmasındaki üstün rolünü işleyerek millî edebiyat anlayışına öncülük etmiştir.