← Ünite 8 Ünite 8: Çağdaş Tatar Edebiyatı — Kelime Bul Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 22 kelime var.
1 / 22 0 doğru
Tüm Slav halklarını Rus önderliğinde siyasi ve kültürel bir birlik altında toplamayı amaçlayan, XIX. yüzyılda Çarlık Rusyası’nda hâkim olan milliyetçi ve siyasi cereyandır.
Q W E R T Y U I O P Ğ Ü
A S D F G H J K L Ş İ
Z X C V B N M Ö Ç
İpucu
Usul-i Cedid — XIX. yüzyılın sonlarında Batı Avrupa medeniyetini örnek alarak eğitim ve öğretim metotlarını yenilemeyi amaçlayan maarif hareketidir. İsmail Gaspıralı’nın fonetik metotla başlattığı bu hareket, medreselerde skolastik zihniyeti yıkarak pozitif bilimlerin okutulmasını sağlamıştır.Usul-i Kadim — İdil-Ural medreselerinde geleneksel, ezberci ve skolastik eğitim metodunu savunan eski zihniyettir. Bu anlayıştaki din adamları ve müderrisler yenilikçi ceditçilere karşı direnç göstermişlerdir.Hrestomatiya — Öğretimde veya okuma alışkanlığı kazandırmakta kullanılmak amacıyla çeşitli edebi ve ilmi metinlerden oluşan bir nevi antoloji, seçki veya okuma kitabıdır.Maarif Hareketi — Rusya Türkleri arasında 'Meğ’rifetçilik' olarak da bilinen, halkın cehaletten kurtulması için aydınlanma, okul açma, kitap ve gazete yayımlama faaliyetlerini kapsayan kültürel uyanış •••.Ukaznıy Molla — Çarlık devrinde Rus hükûmeti tarafından resmî olarak tayin edilmiş, devlet nezdinde yetki verilmiş ve onaylanmış Müslüman din adamı, imam demektir.Disetin — Rus ölçü sisteminde kullanılan bir arazi ölçü birimidir. Yaklaşık 1,09 hektara denk gelir ve 10 ••• yaklaşık 100 dönüm araziyi ifade eder.Kadimci — Eğitimde, din anlayışında ve toplumsal yaşamda eski gelenekleri, skolastik medrese sistemini savunan, yeniliklere ve batılılaşmaya karşı çıkan tutucu kimse veya zümredir.Ceditçi — Toplumsal, dini ve eğitim alanlarında yenilikten, reformdan ve çağdaşlaşmadan yana olan Tatar ve Türk aydınlarını ifade eden terimdir.Panslavizm — Tüm Slav halklarını Rus önderliğinde siyasi ve kültürel bir birlik altında toplamayı amaçlayan, XIX. yüzyılda Çarlık Rusyası’nda hâkim olan milliyetçi ve siyasi cereyandır.İttifak-ı Müslimin — 1905 Rus meşrutiyetinden sonra Rusya Müslümanlarının haklarını savunmak ve siyasi örgütlenme sağlamak amacıyla kurulan Türk-Tatar siyasi partisidir.Traktir — Kazan’ın Müslüman zenginlerinin ve medrese öğrencilerinin ilişki kurduğu, fuhuş ve içki tüketiminin görüldüğü salaş meyhane veya han tipi mekânlardır.Avul — İdil-Ural bölgesindeki Türk halklarında, özellikle Tatarlar ve Başkurtlar arasında köy anlamına gelen yerleşim yeridir.Tabışmak — Tatar halk edebiyatında zekâ geliştirmek ve eğlenmek amacıyla söylenen bilmece türüdür; Kayyum Nasiri’nin Kırık Bakça eserinde derlenmiştir.Orenburg İdare-i Ruhaniyesi — 1789 yılında Ufa’da kurulan, II. Katerina dönemindeki Dinî Hoşgörü Kararnamesi ile Rusya Müslümanlarının dini işlerini yürütmek üzere teşkil edilen müftülüktür.Marzubanname — Acem edebiyatının 10. yüzyılda yazılmış, kahramanları hayvanlar olan ve ahlaki tavsiyeler içeren fabl türündeki eseridir; Muhammed Gali Mahmudov tarafından Tatarcaya çevrilmiştir.Frengistan Mektupları — İsmail Gaspıralı’nın Molla Abbas Fransevî takma adıyla Tercüman gazetesinde tefrika ettiği ve Batı medeniyetini gözlemlerle aktardığı öncü seyahat/roman türündeki eseridir.Züleyha Dramı — Ayaz İshaki’nin Tatar tarihindeki zorla Hristiyanlaştırma travmasını ve bir kadının direnişini konu alan ünlü tiyatro eseridir.Meyve-i Zaman — İsmail Gaspıralı’nın (M. İskenderov imzasıyla) 1885’te Tercüman’da yayımladığı, Rusya Türkleri arasındaki ilk modern hikâye örneklerinden biri kabul edilen eserdir.Mirat — Abdurreşid İbrahim tarafından 1900 yılında Petersburg’da izinsiz çıkarılan, geriliğe ve cehalete savaş açan politik ve edebi dergidir.Şura — 1908-1917 yılları arasında Orenburg’da Remiyev kardeşler tarafından yayımlanan, başyazarlığını Rızaeddin Fahreddin’in yaptığı yüksek fikir seviyeli edebi ve ilmi dergidir.Matbaa-i Kerimiye — 1901’de Gılman Ahund ve oğlu Fatih Kerimi tarafından Orenburg’da kurulan, Rusya Müslümanlarının basım ve yayın hayatında çığır açan ••• ve kitapevidir.Hüsn-i Teveccüh — Bir kişiye veya duruma karşı gösterilen içten gelen sevgi, ilgi, yakınlık ve hürmet anlamında edebi bir tamlemedir.⚑ Bu kavramlarda hata var 