Sovyet Dönemi Tatar Şairlerinden Şeyhzade Babiç’ten Örnek Şiirler
Şeyhzade Babiç (1895-1919): Aslen Başkurttur. Sovyet dönemine kadar bir bütün hâlinde gelişen modern Tatar-Başkurt edebiyatının önde gelen temsilcilerindendir. Ufa’da “Galiye Medresi”nde okudu. İlk şiirleri Şura dergisinde yayımlandı. 1917-1919 yıllarında Başkurtların bağımsızlık hareketine katıldı. İç savaş sırasında öldürüldü. Dönemin önde gelen şairlerindendir.
Ħalkım Öçén (1914)
Appak altun cırlarımnı
Cırlamıym danlık öçén,
Cırlıymın altun ilémçün,
Üz tugan ħalkım öçén.
Saf köméşdik cırlarımnı
Cırlamıym altun öçén;
Cırlayım tik saf köméşdik
Saf yörek ħalkım öçén.
Çeçke töslé cırlarımnı
Cırlamıym zevkım öçén,
Cırlayım tik çeçkedey
Kızlarga bay ħalkım öçén.
Dertlé kaynar cırlarımnı
Cırlamıym dertém öçén,
Cırlayım tik meñgé şad,
Dertlé, köleç ħalkım öçén.
Yıglamıym min könlerém
Sırgak, suvık, salkın öçén
Yıglıym tik yarlı, miskiyn,
Kızganıç ħalkım öçén.
Yeş çagım, altun çagım,
Yalkın çagım bulsın fida,
Ħalkım aldında miném
Birgen taza antım öçén
Halkım İçin
Tertemiz altın şarkılarımı
Söylemem şöhret için,
Söylerim altın ülkem için,
Kendi öz halkım için.
Saf gümüş gibi şarkılarımı
Söylemem altın için;
Söylerim yalnızca saf gümüş gibi
Saf yürekli halkım için.
Çiçek gibi şarkılarımı
Söylemem zevkim için,
Söylerim sadece çiçek gibi
Kızları çok halkım için.
Duygulu, sıcak şarkılarımı
Söylemem derdim için,
Söylerim sadece ebedî mutlu,
Duygulu, güleç halkım için.
Ağlamam ben, günlerim
Acı, soğuk, serin diye
Ağlarım sadece yoksul, aciz,
Zavallı halkım için.
Gençlik çağım, altın çağım,
Ateşli çağım olsun feda,
Halkımın önünde, benim
Verdiğim büyük sözüm için.
Mandolin
İy üzek özgéç tavışlı, moñlı, zarlı mandolin,
Kilçé, moñlançı özép bér, min de tıñlap moñlanıym.
Sin miném can sérdeşém, can moñdaşımsın, mandolin!
Sérge bétken, moñga bétken zarlı tavşıñ canga im.
Şul sinéñ tavşıñ gına tik dertéme derman bire,
Şu bire her nersené, şul can bire, şul yem bire,
Şul miñe uy, şul miñe his, şul miñerge añ bire.
Şul miñe sér çişmesénden löélöé ve mercan bire,
İy miném küñélémné saflavçı mökatdes mandolin,
Siné tıñlap, küzlerém saf yeşke mançıp algalıym.
Siné tıñlap, hemme tapdan, hemme kérden saflanam,
Saflanam da, paklenem de, Allah, Allah, Allah! diym.
İy sihérlé, sérlé, ilhamlı, gaceyép mandolin!..