Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Çağdaş Türk Yazı Dilleri 2

Ünite 4: Tatar Türkçesi Alfabe ve Metin Örnekleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Gomumtürk (Genel Türk) — Türk dillerinin henüz ayrı kollara bölünmediği, ortak bir yapı arz ettiği tarihi dönemi ifade eden kavramdır. Bu dönemde yazılan en eski hatıralar Runik yazı ve Uygur yazısıyla kaleme alınmıştır.

Runik Yazı — Orhun nehri boyunda bulunan Kültegin ve Bilge Kağan adına dikilen kabir taşlarındaki yazıtların temelini oluşturan, V. asırlardan kalma en eski Türk yazı sistemidir.

Uygur Yazısı — IX. asır başında Uygur Kağanlığı'nda kullanılan ve diğer bölgelerdeki Türkler tarafından da iyi bilinen, Türk yazı tarihi açısından büyük öneme sahip bir alfabe sistemidir.

Kıpçak Grubu — Tatar Türkçesinin de dahil olduğu, kuzey Türk boylarının oluşturduğu dil koludur. Tatar Türkçesi bu grupta en çok Karakalpak ve Nogay lehçeleriyle benzerlik gösterir.

Xuca (Hoca Nasreddin) — Tatar halk edebiyatında ve fıkra geleneğinde merkezi bir figür olan, zekâsı ve nükteleriyle bilinen halk kahramanıdır. Metinlerde atıcılık ve ziyafet fıkralarıyla yer alır.

Tugan Tél (Ana Dil) — Abdullah Tukay’ın Tatar Türkçesiyle yazmış olduğu, ana dil sevgisini ve milletin kültürel köklerini lirik bir üslupla işleyen ünlü şiiridir.

Cırlarım (Türkülerim) — Musa Celil’in kaleme aldığı, vatan sevgisini, halka sadakati ve hür yaşamayı savunan Tatar edebiyatının başyapıt türkü şiirlerinden biridir.

Ak Köl (Ak Göl) — Mecit Gafuri’nin eserinde tasvir edilen, çevresi yeşil otlar ve kamışlarla çevrili, dağ başından bakıldığında yeşil kadife palas üstünde parlayan yuvarlak bir gümüş akçeyi andıran büyük göldür.

Oğuz Grubu — Türkiye Türkçesinin dahil olduğu Türk lehçeleri koludur. Tatar Türkçesinin dahil olduğu Kıpçak grubuyla hem ortaklıklar hem de ses ve yapı bakımından ayrılıklar barındırır.

Alaş Orda — 1917 Bolşevik İhtilali döneminde Kazakistan'da kurulan millî parti ve özerk yönetim hareketidir; Türk dünyası siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır.

Tatar Kiril Alfabesi — Tatar Türkçesini yazmak için kullanılan, 'Ы, Д, Г, Җ, Ү, Ө' gibi özel fonetik işaretleri barındıran ve Latin alfabesine dönüştürülebilen yazı sistemidir.