Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Genel Dilbilim 1

Ünite 8: Sözdizimde Temel Kavramlar — Boşluk Doldurma

Özetten alınan cümlelerde eksik kavramı yaz. 6 soru var.

1 / 60 doğru

Araştırma alanı, tümcenin yanı sıra tümceyi oluşturan öbeklerin içyapısıdır; dolayısıyla tümce ötesindeki dil kurallarını incelemek alanı dışındadır.

Araştırma alanı, tümcenin yanı sıra tümceyi oluşturan öbeklerin içyapısıdır; dolayısıyla tümce ötesindeki dil kurallarını incelemek sözdizimin alanı dışındadır.

Amerikalı dilbilimci Noam Chomsky, her konuşucunun tümcelerin düzgün veya bozuk olduğuna yönelik sezgilerini de içeren zihninde bulunan soyut ve farkındalığın altındaki kurallar zincirine 'edinç' (dil yetisi) adını vermiştir.

Chomsky edinç kavramını, konuşucunun ürettiği yazılı ve sözlü dil olan somut 'edim' kavramıyla kıyaslamıştır.

Çocukların dili bu kadar kısa sürede ve harikulade bir karmaşıklıkla öğrenebilmesinin nedeni, diğer genel bilişsel yetilerden tamamen bağımsız, dile özgü ve doğuştan gelen varsayımsal bir 'Dil Edinim Düzeneği'ne sahip olmalarıdır.

Dünyanın farklı bölgelerindeki insanların kültür ve ırk farkı olmaksızın dillerinde paylaştıkları ortak özelliklere Evrensel Dilbilgisi (ED) denir.

İlkeler tüm dillerde ortak olan evrensel aynılıkları (örneğin kural güdümlü yapı ilkesi ve özyineleme ilkesi) temsil ederken, değiştirgenler diller arası yapısal farklılıkları (örneğin adıl-düşürme ve söz dizilimi değiştirgenleri) açıklar.