Araştır & Paylaş
← Ünite 4

Ünite 4: Tümce Anlambilimi — Araştır & Paylaş

Ders kitabının araştır–ilişkilendir–anlat etkinlikleri. Konuyu kendi cümlelerinle anlatabiliyorsan öğrenmişsin demektir.

Araştır 1

Tümceler bir anlamın kodlayıcısıdırlar ancak kodladıkları anlamı yapılarında doğrudan yansıtmayabilirler. Bir tümcenin aktaracağı temel anlam önerme düzeyinde belirlenir ve önerme düzeyindeki anlam, tümceler ya da sözceler olarak kendilerine dilsel edimde karşılık bulurlar. Bu nedenle sözceleri, önermelerin dolaylı bir sunumu (tümceler aracılığıyla olduğu için) olarak düşünebiliriz. Özellikle adılları barındıran tümcelerin sözcesel düzlemde gerçekleşmesi anlamın önermesel kodlanmasında önem taşır.

Araştır 2

Nobel Edebiyat ödülü sahibi öbeği, merkezi İsveç’te bulunan Alfred Nobel adına her yıl edebiyat alanına seçkin katkılarda bulunmuş yazarlara verilen ödülü ve bu ödülün sahibini ifade etmektedir. Öbeğin betimsel anlamı az çok bu biçimde verilebilir. Gönderimsel anlamıysa edebiyat alanına katkı sunan yazarlara göre her yıl yeni bir gönderim kazanır. Sözgelimi, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi öbeği 2006 yılında Orhan Pamuk’a gönderimde bulunurken, 2016 yılında Bob Dylan’a gönderimde bulunmuştur.

Araştır 3

Altay dilleri ifadesi küme notasyonuyla aşağıdaki biçimlerde sunulabilir: a. {Türkçe, Moğolca, Tunguzca, Japonca, Korece, ...} b. {x: x bir Altay dilidir}

Araştır 4

‘Fransa kralı keldir’ tümcesi Fransa’nın bir kralı olduğu bilgisini önvarsayar. Diğer bir deyişle, Fransa’nın kralı hakkında konuşabilmek için öncelikle Fransa’nın bir kralı olduğunun kabul edilmesi gerekir. Diğer yandan, anadili konuşucuları, önvarsayılan bilgi bugün için yanlış olsa da ilgili tümceyi doğru yorumlayabilirler. Bunu mümkün kılan, anadili konuşucularının tümcelerin doğruluk koşullarını bilmeleridir.