Ne Öğrendik?
← Ünite 4

Ünite 4: Ozan-Baksı Edebiyat Geleneği — Ünite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde, ozan-baksı edebiyat geleneğinin kökenleri, mitolojik dönemdeki temsilcileri olan kamların toplumsal rolleri ve bozkır hayatına geçişle birlikte ortaya çıkan otaçı, emçi, sığıtçı gibi ocaklı uzmanlık alanları ele alınmıştır. Kamların yerini alan ozanların kopuz eşliğinde destanlar söyleyerek üstlendikleri haber taşıma, eğlendirme ve eğitme gibi işlevler ile devlet yönetimindeki saygın konumları açıklanmıştır. Ayrıca Maniheizm, Budizm, Musevilik ve Hristiyanlık dinlerinin kabulüyle edebiyatta yaşanan değişimler, baksılık adı verilen melez yapının doğuşu ve bu dinlerin etkisiyle şekillenen zengin yazılı ürünler üzerinde durulmuştur. Bölümün devamında, ozan-baksı geleneğinin İslamiyet sonrasında Dinî-Tasavvufî Halk Edebiyatı ve Âşık Tarzı Edebiyat geleneklerinin doğuşuyla nasıl işlevsizleşerek sona erdiği aktarılmıştır. İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki koşug, kojan, yır, küg, takşut ve takmak gibi şiir tür ve şekilleri ile Aprunçır Tigin başta olmak üzere adı bilinen en eski ozanlar tanıtılmıştır. Son olarak, bu köklü geleneğin geçiş dönemindeki en önemli yansıması olan Dede Korkut Hikâyelerinin oluşumu ve Türk edebiyatındaki eşsiz değerine değinilmiştir.