Ne Öğrendik?
← Ünite 5

Ünite 5: Tekke ve Tasavvufî Halk Edebiyatı Geleneği — Ünite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde, medreseden farklı bir eğitim ve irşat kurumu olan tekke geleneği ile bu çevrede gelişen tasavvufî halk edebiyatı ele alınmıştır. Hoca Ahmed Yesevî’nin hikmetleriyle temelleri atılan bu gelenek, İslam ahlakını ve tasavvufi prensipleri halka yaymayı amaçlamıştır. Şiirde hem hece hem de aruz ölçüsünün kullanıldığı bu edebiyatta; tevhid, ilahi, nefes, şathiye ve devriye gibi türler öne çıkarken, nesir alanında ise menkıbeler, fütüvvet-nâmeler ve cenk-nâmeler gibi eserler halkın eğitiminde önemli bir yer tutmuştur. Edebî geleneğin tarihsel gelişimi, XII. yüzyılda Yesevî ile başlayıp XIII. yüzyılda Yunus Emre, Mevlâna ve Hacı Bektaş Veli gibi isimlerle Anadolu’da zirveye ulaşmıştır. Sonraki yüzyıllarda Kaygusuz Abdal, Pir Sultan Abdal, Niyazi-i Mısrî ve Erzurumlu İbrahim Hakkı gibi temsilcilerle varlığını sürdüren bu gelenek, XX. yüzyıla kadar farklı şairlerin eserleriyle zenginleşerek devam etmiştir. Tekke edebiyatı, özgün nazım şekilleri yerine mevcut formları kullanarak tasavvufi düşünceyi sade ve anlaşılır bir dille geniş kitlelere ulaştırmayı başarmıştır.