Ünite 2: Masallarla İlgili Temel Kavramlar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Sıra Sizde 1
Masal kavramlarından “motif ”i Stith Thompson’ın tanımına göre yazarak masal motifleri ile ilgili çalışma yapan araştırmacılardan üç örnek veriniz.
Kitabın yanıtı
Stith Thompson motifi; “bir masalda geleneği devam ettirme gücüne sahip en küçük parça” şeklinde tanımlamıştır. Masal motifleri ile ilgili çalışma yapan araştırmacılara örnek olarak; Stith Thompson, Saim Sakaoğlu ve Umay Günay verilebilir.
Sıra Sizde 2
Urform kavramını tanımlayarak hangi kuramla ilgili olduğunu yazınız ve bu kuramın kurucusunu ve amacını belirtiniz.
Kitabın yanıtı
Urform, kök biçim (asıl yapı, ilk örnek) olarak tanımlanır. Tarihî Coğrafi Fin Kuramı ile ilgilidir. Kuramın kurucuları Julius Krohn ve Kaarle Krohn’dur. Amacı, temel yapı ile örnek yapı arasındaki bağlantıya bakarak söz konusu geleneğin yayılma ve gelişme rotasını keşfetmektir.
Sıra Sizde 3
C. Von Sydow tarafından urform kavramı yerine önerilen kavramı yazınız ve kısaca açıklayınız.
Kitabın yanıtı
C. Von Sydow, urform yerine "ekotip" (oicotypes) kavramını önermiştir. Ekotip, bir halk masalının bir bölgeden diğerine hareket ettikçe o bölgenin yerel özelliklerini alması ve o bölgeye uyum sağlamasıdır.
Sıra Sizde 4
Antti Aarne’nin Masalların Tip Kataloğu adlı eserinde yer verdiği sınıflandırmayı yazınız.
Kitabın yanıtı
I. Hayvan Masalları (1-299), II. Günlük (Asıl) Masallar (300-1199), III. Anekdotlar ve Şakalar (1200-1999).
Sıra Sizde 5
Türkiye’de Türk masal tipleri üzerine yapılan ilk çalışmanın adını ve araştırmacıların adlarını yazınız, çalışma hakkında kısaca bilgi veriniz.
Kitabın yanıtı
Çalışmanın adı: Türk Masal Tipleri Kataloğu (Typen Türkischer Volksmärchen; TTV). Araştırmacılar: Wolfram Eberhard ve Pertev Naili Boratav. Çalışma, Türk masallarının sınıflandırılması konusunda yapılan ilk ciddi denemedir. 378 masal tipi tespit edilmiş ve masallar 23 başlık altında toplanmıştır.
