Ünite 5: Orhun Türkçesi Grameri-I Ses Yapısı ve Söz Yapımı — Ön Okuma Soruları
Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.
Bugün Türkiye Türkçesinde kullandığımız 'dağ', 'gel' ve 'diri' gibi kelimelerin Orhun Türkçesindeki biçimlerinin neden 'tag', 'kel' ve 'tirig' şeklinde olduğunu hiç düşündünüz mü?
Yönlendirme
Bu durum, Orhun Türkçesinden günümüze gelen ses değişim kuralları ve söz başındaki ötümsüzleşme eğilimi ile ilgilidir.
Orhun Türkçesinde neden bazı kelimeler hem tekil hem de çoğul anlamda kullanılırken, bazıları için özel çokluk ekleri tercih edilmiştir?
Yönlendirme
İsimlerin yalın halinin genel bir anlam taşıyabilmesi ile topluluk bildiren eklerin işlevsel farklarını inceleyeceğiz.
Günümüz Türkçesinde olmayan /ŋ/ (nazal n) ve /ń/ (palatal n) sesleri, Orhun Türkçesinin ses dünyasında nasıl bir yere sahiptir?
Yönlendirme
Bu sesler, kelimelerin boğumlanma özelliklerini ve bugünkü lehçelerle olan tarihsel bağlarını anlamamıza yardımcı olur.
Orhun Türkçesindeki 'ben ~ bini' veya 'erser ~ irser' gibi kullanımlar, Türkçenin sonraki dönemlerinde yaşanacak hangi büyük ses değişiminin habercisidir?
Yönlendirme
Bu örnekler, ünlülerin zamanla nasıl nöbetleştiğini ve yazı dilindeki ses karışıklıklarının kökenini göstermektedir.
