Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Türk Tiyatrosu

Ünite 9: Cumhuriyet Dönemi, 1970-1980 Dönemi Tiyatromuz — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Epik Tiyatro — Seyircinin oyuna duygusal olarak kapılmasını (özdeşleşmesini) engelleyen, onu eleştirel bir gözle düşünmeye ve yargılamaya yönelten, Bertolt Brecht tarafından geliştirilen tiyatro biçimidir. Metinde Vasıf Öngören, Oktay Arayıcı ve Başar Sabuncu gibi yazarların eserlerinde bu anlayışın izleri görülür.

Grup Yazarlığı — Belirli bir politik görüş veya sanat anlayışı doğrultusunda örgütlenen tiyatrolarda, yazarların ortak bir metin oluşturma veya tiyatronun çizgisine uygun oyunlar kaleme alma yöntemidir. Örnek olarak Ankara Sanat Tiyatrosu'nda İsmet Küntay ve Oktay Arayıcı'nın bu statüde çalışması gösterilebilir.

Kabare Tiyatrosu — Güncel siyasal, toplumsal ve ekonomik olayların taşlamalı, müzikli ve mizahi bir dille eleştirildiği tiyatro türüdür. Türkiye'de bu türün en önemli öncüsü Haldun Taner öncülüğünde kurulan Devekuşu Kabare Tiyatrosu'dur.

Toplumcu Tiyatro — Sanatı toplumun hizmetinde gören, emekçi sınıfların hak arayışını, sömürüyü, sınıf çatışmalarını ve toplumsal adaletsizlikleri irdeleyen dünya görüşüne dayalı tiyatro anlayışıdır. 1970'li yıllarda AST ve Dostlar Tiyatrosu bu anlayışın merkezinde yer almıştır.

Bulvar Komedisi — Politik ve toplumsal iddiadan uzak, daha çok eğlencelik, hafif güldürülere dayanan, küçük burjuva izleyicinin ilgi gösterdiği tiyatro türüdür. 1970'lerin sonundan itibaren yükselişe geçmiştir.

Belgeci Tiyatro — Gerçek olayları, tarihi belgeleri, mahkeme tutanaklarını veya güncel politik gelişmeleri doğrudan sahneye taşıyan, izleyiciyi toplumsal gerçeklikle yüzleştirmeyi amaçlayan tiyatro biçimidir.

Yerinden Yönetim Modeli — İstanbul Şehir Tiyatroları'nda 1970'li yıllarda uygulanan, kurumun merkeziyetçi yapıdan kurtarılarak her sahnenin kendi sanat yönetmeni tarafından özerk bir şekilde yönetilmesini savunan idari modeldir.

Oto-sansür — Sanatçıların ve yazarların, baskı dönemlerinde veya resmi denetim mekanizmalarından çekinerek kendi eserlerindeki eleştirel unsurları ve politik söylemleri bilinçli olarak sınırlaması ya da ayıklaması durumudur.

Sıçan Yarışı — Bireylerin toplumsal ve siyasal olaylardan tamamen soyutlanarak, yalnızca kariyer yapmak, para kazanmak ve kişisel çıkarlarını korumak adına sürekli bir koşturmaca içinde olmasını ifade eden sosyolojik kavramdır.

Sahne Sanatları Bölümü — 1974 yılında konservatuarların Milli Eğitim Bakanlığı'ndan üniversitelere bağlanması ve 1976'da Ege Üniversitesi'nde tiyatro bölümünün kurulmasıyla gelişen, daha sonra Dokuz Eylül Üniversitesi bünyesinde bu adını alan yükseköğretim tiyatro eğitimi birimidir.

Töre ve Karakter Komedisi — Türk tiyatrosunun ilk dönemlerinde Şinasi'nin Şair Evlenmesi ile başlayan, toplumun aksayan yönlerini ya da insan karakterlerinin zayıflıklarını mizaç üzerinden ele alan geleneksel Batı kökenli tiyatro türleridir.

Vodvil — Genellikle yanlış anlamalara, hareketli olaylara ve hafif güldürü unsurlarına dayanan, derinliği olmayan popüler tiyatro komedi türüdür.

Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) — Devletin sermayesinde pay sahibi olduğu ekonomik kuruluşları ifade eder; 1980 sonrası dönemde Özal politikaları çerçevesinde bu kuruluşların özelleştirilmesi süreci hız kazanmıştır.