Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Türkçe Cümle Bilgisi 1

Ünite 7: Birleşik İsim Grubu ve Unvan Grubu — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Kelime Grubu — İki veya daha fazla kelimenin bir araya gelerek oluşturduğu, tek kelimeye denk olan ve yargı bildirmeyen gramer birimidir. Sözlük unsurunun tek başına yetersiz kaldığı durumlarda anlam netliğini sağlamak için kurulur.

Birleşik İsim Grubu — İki veya daha fazla ismin yan yana gelerek bir varlığa ya da nesneye özel ad olması durumudur. Tamlama özelliği taşımaz ve ad-soyadından oluşan kişi isimlerinin tamamı bu gruba girer; örneğin 'Mehmet Akif Ersoy'.

Unvan Grubu — Bir kişi ismiyle birlikte kullanılan akrabalık, meslek, rütbe veya yakınlık belirten kelimelerin oluşturduğu özel ad öbeğidir. Unvan sonda yer alır ve vurgu birinci unsur üzerindedir; örneğin 'Süleyman Efendi'.

Anlamın Resim Kuramı — Wittgenstein’ın düşünmeyi olanaklı kılan resimlerin olgusal ilişkileri yansıtan kelimelerin bir araya gelmesiyle oluştuğunu savunan yaklaşımıdır. Dil ile temsil ettiği şey arasındaki aynılığa dayanır.

Yanaşmalık Öbek — Jean Deny’nin tamamlama ilişkisi bulunmayan, kelimelerin sadece yan yana gelmesi esasına dayanan birleşik isim grupları için kullandığı nitelendirmedir.

Dilin İç Biçimi (Innere Sprachform) — Wilhelm von Humboldt’un dilbilime kazandırdığı, her dilin kendine özgü bir anlama ve düşünme yolu bulunduğunu, dolayısıyla dillerin sözcüklerinin tam eşanlamlı olmadığını savunan kavramdır.

Dil Ara Dünyası — Leo Weisgerber okulunun benimsediği, insanların dış dünyayı doğrudan değil, zihinlerinden ve dilin süzgecinden geçirerek algıladıkları alanı ifade eden kavramdır.

Sapir-Whorf Varsayımı — İnsanoğlunun herhangi bir şeyi kendi dilinin yapısının yerleşik olduğu temel şemaya göre anladığını ve anlattığını savunan, dille gerçeklik arasındaki ilişkiyi inceleyen dilbilim varsayımıdır.

Dil Kavramaları (Sprachzugriffe) — Weisgerber okuluna göre zihnin dış dünyadan kavrayıp aldığı ve birbiriyle sınırlanmış ögelerden oluşan dilsel birimlerdir.

Genel Anlambilim Akımı — 1930'larda Korzybski ile başlayan, dillerin yapısının insanoğlunun bilgi dünyasını etkilediğini ve insanın gerçeği ancak dil aracıyla tanıyabileceğini savunan akımdır.

Özel Ad Öbeği — Karaağaç'ın sınıflandırmasında hem birleşik isim grubunu hem de unvan grubunu kapsayan, özel adları oluşturan üst çatı terimidir.