Ünite 7: Çağdaş Türkçede Eğilimler I: Yabancı Dillerin Etkisi — Örnekler
myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.
Alıntı sözcüklerde halk ağzı etkisimyders hazırladı
Bir kişi mahkeme salonunda görevli olan 'jüri' üyelerinden bahsederken, standart dildeki 'jüri' kelimesini kullanmak yerine halk ağzındaki yaygın eğilime uyarak 'cürüm' veya 'cür' şeklinde bir söyleyiş tercih edebilir. Bu durum, yabancı dilden alınan sözcüklerin konuşma dilinde Türkçenin ses düzenine uyarlanarak değişime uğradığını gösterir.
Düzeltme işareti ile anlam ayrımımyders hazırladı
Bir öğrenci, 'ademin' kelimesini yazarken şapka kullanıp kullanmama konusunda tereddüt yaşar. Eğer 'âdem' (insan) kelimesini kastediyorsa düzeltme işareti koyarak 'âdemin' yazar; ancak 'adem' (yokluk) kelimesini kastediyorsa işaretsiz yazar. Bu örnek, düzeltme işaretinin eşyazılışlı sözcüklerde anlam karışıklığını önlemek için nasıl kullanıldığını somutlaştırır.
Batı kökenli sözcüklerde ünsüz çiftlerimyders hazırladı
Bir öğrenci fen bilgisi dersinde 'elektrik' ve 'gram' kelimelerini yazarken, bu kelimelerin içindeki ünsüz çiftlerini bozmadan olduğu gibi yazar. Arapça kökenli 'emr' kelimesinde 'emir' şeklinde ünlü türemesi yaşanırken, Batı kökenli bu sözcüklerde ünsüz birleşiklerinin korunması kuralını uygular.
