Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Şiir dili ile iletişim dili arasındaki farkı sakın unutmayın; iletişim dili bilgi ve nesnel aktarım sağlarken, şiir dili estetik etki ve duygu sezdirme amacı güder.
Lirik, epik ve dramatik şiir türlerini ayırt ederken mutlaka şiirde 'kimin konuştuğuna ve kime hitap ettiğine' (sesin konumuna) dikkat edin.
John Stuart Mill'in şiir ile belagat ayrımını karıştırmayın; belagat dinleyiciye hitap edip ikna etmeye çalışırken, lirik şiir şairin yalnızlıktaki iç monologudur.
Metafor ile düz benzetmeyi ayırt edebilmelisiniz; 'gibi' edatı varsa benzetme, kelimenin doğrudan başka bir şeyin yerine geçirilmesi durumunda metafor vardır.
Wimsatt ve Beardsley'in geliştirdiği 'niyetsel hata' (intentional fallacy) kavramının, şairin niyetine ve açıklamalarına körü körüne bağlanmanın yanlışlığını vurguladığını unutmayın.
Nesnel şiir eleştirisinin metin merkezli olduğunu, yazarın biyografisini veya okurun şahsi duygularını merkeze koyan öznel yaklaşımları reddettiğini sınavda kafanızda netleştirin.
Eko'nun (Umberto Eco) belirttiği kuralı hatırlayın: Bir şiirin birden fazla yorumu olabilir ama sınırsız sayıda yorumu olamaz; metnin iç bütünlüğüne bağlı kalınmalıdır.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Lirik ŞiirEpik ŞiirDramatik ŞiirDudak Musikisiİmaj (Şiirsel İmaj)Metonimi (Düzdeğişmece)Metafor (Eğretileme)Farklılaştırma (Yabancılaştırma - Ostranenie)İfade TonuYeni Eleştiri (New Criticism)Niyetsel Hata (Intentional Fallacy)Uygunluk İlkesi (Decorum / To Prepon)Aruz VezniHece VezniDurakTahkiye (Narration)TipografiAnlamsızlaşmaSıradan Tepki (Stock Responses)İletişim DiliŞiir/Manzume Ayrımı
Önemli Olaylar / Örnekler
Cambridge Üniversitesi Pratik Eleştiri Deneyi
Roman Jakobson ve 'I like Ike' Analizi
Mehmet Âkif Ersoy'un 'Küfe' Şiiri
Ezra Pound ve 'Bir Metro İstasyonunda' Şiiri
Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın Üç Şehitler Destanı
Nâzım Hikmet'in 'Salkımsöğüt' Şiiri
John Stuart Mill'in Şiir ve Belagat Ayrımı
Northrop Frye'ın Lirik Şiir Tanımı
Archibald Macleish ve 'Ars Poetica' Anlayışı
Viktor Şklovski ve Farklılaştırma Kuramı
Behçet Necatigil'in 'Çalar Saat' ve 'Astar' Metaforu
