Ünite 2: Şiir Sanatı — Araştır & Paylaş

Sanat ile bilim arasındaki en temel fark, ilkinin somut ve sezgisel, diğerinin ise soyut ve kavramsal olmasıdır. Bu nedenle bir sanat eseri, belli formüllere indirgenip tanımlanamaz. Şiir de, tıpkı diğer sanatlar gibi, kişilerin şahsi tecrübeleriyle doğrudan bağlantılıdır. Şairler hem insanın varoluşu hakkında derin bir iç görüye hem de bu tecrübeyi edebî dile aktarabilecek bir beceriye sahip kişilerdir. Okur ise bir şairin şahsi iç görüsüyle hayattan damıttığı imajları tanımalı, onları değerlendirebilecek bir donanıma sahip olmalıdır. Eğer bir okur, yeterince şiir okuyup yorumlamamışsa soyut ve kavramsal şiir tanımları, şiir hakkında ona herhangi bir fikir veremez. Çünkü bir şiir kavramsal değil, elle tutulur, nesnel ve tekil bir olgudur.

Epik ve dramatik eserler, tarih boyunca, vezin ve kafiye gibi şiirsel formlara bağlı kalınarak yazılmıştır. Günümüzde vezin ve kafiye bir metnin şiir olarak kabul edilmesi için yeterli bir koşul değildir. Şiirin ana özelliği, bir duygu veya olayı anlatırken anlam ve iletişimle sınırlı kalmaması, sözel dokuyu da öne çıkarma güdüsüne sahip olmasıdır. Eğer bir epik veya dramatik şiirde, sözel doku tamamen ihmal edilmiş; sadece anlama ve iletişime odaklanılmışsa, o zaman bu eserlerin şiir türüne dâhil edilip edilemeyeceği sorusu anlam kazanır. Ancak, epik ve dramatik bir şiirde de sözel doku sanatlı bir üslupla ele alınıp işlenmiş olabilir. Böyle bir durumda, bu şiirlerin şiir alanına dâhil edilmesi bir sorun teşkil etmez.

Şairlerin anlamı kasten belirsizleştirmesi, çok anlamlılık yaratmak ve bu sayede okurun farklı şiirsel tecrübeleri yaşamasını sağlamaktır. Böylelikle edebiyatımızda veya genel olarak şiirde anlam katmanları zenginleşir.