Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Laborant ve Veteriner Sağlık Önlisans Programı » Zootekni ve Genetik

Ünite 10: Seleksiyon — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Seleksiyon — Gelecek nesilleri oluşturacak damızlık hayvanların seçilmesi işlemidir. Popülasyona yeni genler kazandırmaz, ancak istenen genlerin frekansını artırır.

Doğal Seleksiyon — Doğadaki hayvanların hayatta kalma ve üreme başarısını belirleyen seçici gücün çevre koşulları olması durumudur. Çevreye adapte olabilen bireyler genlerini sonraki nesillere aktarır.

Yapay Seleksiyon — İnsanların kendi istek ve ihtiyaçları doğrultusunda, gelecek nesilleri oluşturacak damızlık hayvanları seçerek onlara çiftleşme ve üreme şansı vermesidir.

Fenotip — Bir hayvan üzerinde gözlemlenebilen veya ölçülebilen morfolojik, fizyolojik ve verim özelliklerinin tamamıdır. Genotip ve çevre etkileşiminin bir ürünüdür.

Genotip — Bir canlının sahip olduğu genlerin tamamını veya incelenen belirli karakterlerle ilgili genetik yapısını ifade eden kavramdır.

Additif Gen Etkisi — Farklı lokuslardaki genlerin etkilerinin üst üste eklenmesiyle ortaya çıkan genetik etkidir. Seleksiyon çalışmalarında doğrudan yararlanılan ve yavrulara düzenli aktarılan tek genetik etkidir.

Kalıtım Derecesi (h2) — Fenotipik varyasyon içerisinde additif genetik varyasyonun sahip olduğu orandır. 0 ile 1 arasında değer alır ve uygulanacak ıslah yönteminin seçiminde belirleyicidir.

Tekrarlama Derecesi — Aynı hayvandan farklı zamanlarda alınan tekrarlayan verimler (örneğin ardışık laktasyonlardaki süt verimleri) arasındaki korelasyon katsayısıdır.

Generasyon Aralığı — Yavrular doğduğu anda ebeveynlerin sahip olduğu yaşların ortalamasıdır. Bu sürenin kısa olması yıllık genetik ilerlemeyi hızlandırır.

Seleksiyon Farkı — Damızlık olarak seçilen üstün verimli hayvanların ortalaması ile seçildikleri orijinal popülasyonun ortalaması arasındaki matematiksel farktır.

Kitle Seleksiyonu — Hayvanların sadece kendi fenotipik performans değerlerine bakılarak yapılan en basit seleksiyon yöntemidir. Kalıtım derecesi yüksek özelliklerde çok etkilidir.

Progeny Test (Yavru Verimine Göre Seleksiyon) — Özellikle süt sığırı ve yumurta tavukçuluğunda, erkek damızlıkların değerini belirlemek amacıyla dişi yavrularının verim kayıtlarının değerlendirilmesi yöntemidir.

Seleksiyon İndeksi — Birden fazla verim özelliğinin ekonomik değerleri, kalıtım dereceleri ve korelasyonları dikkate alınarak tek bir matematiksel formülle birleştirilip her hayvan için tek bir skor hesaplanması yöntemidir.

Dolaylı Seleksiyon — Ölçülmesi zor, pahalı veya geç ortaya çıkan bir özellik yerine, onunla arasında yüksek genetik korelasyon bulunan kolay ölçülebilir başka bir özelliğe göre seçim yapılmasıdır.