Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Laborant ve Veteriner Sağlık Önlisans Programı » Zootekni ve Genetik

Ünite 11: Yetiştirme Sistemleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Melezleme — Aynı tür içinde yer alan iki farklı ırk veya aynı ırk içerisindeki farklı hatlar arasında yapılan çiftleştirme işlemidir. Bu işlem sonucunda doğan yavrulara melez adı verilir ve genetik çeşitlilik ile heterozigotluk artırılır.

Heterosis — Melez yavruların, ebeveyn ırklarının ortalama performans değerlerinden daha yüksek bir performans ve canlılık göstermesi durumudur. Örneğin, yıllık yumurta verimi 96 ve 94 olan iki tavuk ırkının melez yavrularının ebeveyn ortalaması olan 95 yerine 100 yumurta vermesi bu etkiyi gösterir.

Hibridasyon — At ve eşek gibi iki farklı türe ait bireyler arasında yapılan çiftleştirme işlemidir. Bu birleştirmeden elde edilen katır gibi yavrulara ise hibrit adı verilir.

Islah Melezlemesi — Bir popülasyonun düzeltilmek istenen belirli özellikleri için, o özellikler yönünden üstün olan başka bir popülasyondan genellikle erkek damızlık getirilerek bir veya iki generasyon boyunca yapılan çiftleştirmedir.

Çevirme Melezlemesi — Düşük verimli bir yerli popülasyonun genetik yapısını, üstün verimli bir ırkın erkekleriyle en az 5 generasyon boyunca sürekli çiftleştirerek %96,87 oranında üstün ırkın genetik yapısına dönüştürme işlemidir.

Kombinasyon Melezlemesi — Ebeveyn ırkların sahip olduğu farklı olumlu özellikleri tek bir yeni ırkta birleştirmek amacıyla yapılan melezlemedir. İngiliz atının, Arap ve Berber atlarının çiftleştirilmesiyle bu yöntemle elde edilmesi klasik bir örnektir.

Terminal Melezleme — Elde edilen tüm melez yavruların damızlık olarak kullanılmayıp doğrudan ticari amaçlarla (besi, kasaplık) kesime gönderildiği, kesikli melezleme olarak da bilinen sistemdir.

Rotasyonel Melezleme — Elde edilen melez dişi yavruların sürüde damızlık olarak tutulduğu ve her generasyonda sırayla farklı bir saf ırkın erkekleriyle çiftleştirildiği sürekli melezleme sistemidir.

Saf Yetiştirme — Aynı ırk veya alt ırka mensup, genetik olarak birbirine benzeyen hayvanların kendi aralarında çiftleştirilmesi esasına dayanan yetiştirme sistemidir.

Kapalı Sürü — Dışarıdan damızlık hayvan veya sperma girişine tamamen kapatılmış, kendi içinde yetiştirme yapılan ve generasyonlar ilerledikçe akrabalık ile homozigotluğun arttığı sürü modelidir.

Akrabalı Yetiştirme Depresyonu — Akrabalı yetiştirme sonucu homozigotluğun artmasıyla birlikte, döl verimi, yaşama gücü ve hastalıklara direnç gibi kalıtım derecesi düşük özelliklerde meydana gelen gerileme ve dejenerasyon durumudur.

Propotensi — Bir hayvanın sahip olduğu genetik özellikleri ve yüksek verim karakterlerini, homozigot gen yapısı sayesinde kendi yavrularına yüksek bir doğruluk ve benzerlikle aktarabilme kabiliyetidir.

Kan Tazeleme — Akrabalı yetiştirme depresyonunun görüldüğü bir sürüye, aynı ırktan olan ancak aralarında hiçbir akrabalık ilişkisi bulunmayan yüksek damızlık değerli erkeklerin katılmasıyla genetik varyasyonun yeniden artırılması işlemidir.