myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.
Yapay Seleksiyonmyders hazırladı
Bir çiftlik sahibi, sürüsündeki koyunlar arasından sadece en hızlı büyüyen ve en sağlıklı olanları damızlık olarak ayırıp diğerlerini sürüden çıkarıyor. Yetiştirici, bu bilinçli seçim süreciyle gelecek nesillerde et veriminin artmasını hedefliyor. Bu durum, doğanın değil insanın belirlediği kriterlerin baskın olduğu yapay seleksiyona örnektir.
Fenotipik Varyasyonmyders hazırladı
Bir süt sığırı işletmesinde tüm ineklerin günlük süt verimleri birbirinden farklılık göstermektedir; bazıları çok yüksek süt verirken bazıları daha düşük verim sergilemektedir. Eğer sürüdeki tüm inekler aynı miktarda süt verseydi, yetiştirici seçim yapamazdı. Bu farklılık, yani fenotipik varyasyon, ıslah çalışmalarının temelini oluşturur.
Dolaylı Seleksiyonmyders hazırladı
Bir besi sığırı yetiştiricisi, hayvanlarının yemden yararlanma oranını iyileştirmek istemektedir ancak bu özelliği doğrudan ölçmek oldukça pahalı ve zordur. Bunun yerine, yemden yararlanma ile güçlü bir genetik bağı olan günlük canlı ağırlık artışını ölçerek seçim yapar. Yetiştirici, kolay ölçülen bu özellik üzerinden dolaylı yoldan asıl hedeflediği verimi artırmış olur.
Ahmet Bey'in çiftliğindeki ineklerin tamamı aynı miktarda süt verseydi, aralarından en iyilerini seçip damızlık yapmak imkânsız olurdu. Ancak bazı ineklerin günlük süt verimi diğerlerinden belirgin şekilde yüksek, bazılarınınki ise düşüktür. Sürütürdeki bu gözlemlenebilir farklılık, Ahmet Bey'e gelecek nesillerin süt verimini artırmak için seleksiyon yapma imkânı tanır.
Barajı Geçemeyen Damızlık Adayları: Bağımsız Ayıklama Seviyelerimyders hazırladı
Bir koyun yetiştiricisi, damızlık seçimi yaparken hem canlı ağırlık hem de kıl kalitesi için katı kurallar belirlemiştir. Yetiştirici, belirlenen ağırlık barajının altında kalanları ve istenen kıl kalitesini tutturamayanları sürüden ayırır. Bu yöntemde, hayvan diğer tüm özelliklerinde harika olsa bile, sadece tek bir baraj kriterini geçemediği için damızlık olma şansını kaybeder.
Görünene Değil Gizliye Ulaşmak: Dolaylı Seleksiyonmyders hazırladı
Besi sığırı yetiştiren Mehmet, hayvanların yemden yararlanma oranını iyileştirmek istemektedir ancak bu veriyi bireysel olarak ölçmek oldukça masraflı ve zordur. Bunun yerine, yemden yararlanma oranıyla güçlü bir genetik bağı olan günlük canlı ağırlık artışını ölçer ve en hızlı büyüyen sığırları damızlık olarak seçer. Böylece doğrudan ölçemediği özelliği, kolay ölçülebilen özellik üzerinden dolaylı yoldan geliştirmeyi başarmış olur.
