Aritmetik OrtalamaBir veri grubundaki tüm gözlem değerlerinin toplanıp toplam gözlem sayısına bölünmesiyle elde edilen analitik ölçüdür. Örneğin, 5 öğrencinin not toplamının 5'e bölünmesiyle sınıfın aritmetik ortalaması bulunur.
Ağırlıklı OrtalamaGözlem değerlerinin önem dereceleri veya frekansları farklı olduğunda, her değerin kendi ağırlığıyla çarpılarak toplanması ve toplam ağırlığa bölünmesiyle hesaplanan ortalamadır. Farklı kredilere sahip üniversite derslerinin dönem sonu başarı notu hesaplanırken bu yöntem kullanılır.
Geometrik OrtalamaEşit zaman aralıklarıyla değişen oranların, artış hızlarının veya yüzdelerin ortalamasını bulmak için kullanılan, verilerin çarpımının n'inci dereceden köküne eşit olan ölçüdür. Örneğin, ardışık yıllardaki akaryakıt fiyat artış oranlarının ortalaması bu yöntemle hesaplanır.
Harmonik OrtalamaOran şeklinde ifade edilen ve payı sabit, paydası değişken olan verilerin ortalamasını hesaplamada kullanılan ölçüdür. Örneğin, sabit bir mesafeyi farklı hızlarla giden ve dönen bir aracın ortalama hızı harmonik ortalama ile bulunur.
Kareli OrtalamaVeri grubundaki tüm değerlerin karelerinin aritmetik ortalamasının karekökü alınarak hesaplanan bir merkezi eğilim ölçüsüdür. Tüm veriler hesaba katıldığı için uç değerlerden etkilenen bir yapıya sahiptir.
Medyan (Ortanca)Küçükten büyüğe sıralanmış bir veri grubunu tam ortadan ikiye bölen değerdir. Veri sayısı tek ise ortadaki değer, çift ise ortadaki iki değerin ortalaması alınır; uç değerlerden etkilenmez.
Mod (Tepe Değeri)Bir veri setinde en yüksek frekansa sahip olan, yani en çok tekrarlanan değerdir. Örneğin, bir sınıftaki öğrencilerin ağırlıklarında en çok tekrarlanan değer olan 60 kg, o veri grubunun modudur.
Değişim Genişliği (Range)Bir veri grubundaki en büyük değer ile en küçük değer arasındaki farktır. Hesaplaması son derece kolay olmasına rağmen sadece iki uç değere bağlı olduğu için hassas bir dağılım ölçüsü değildir.
VaryansVerilerin aritmetik ortalamadan olan sapmalarının karelerinin ortalamasıdır. Dağılımın yayvanlığını ve değişkenliğini gösteren, değişim genişliğine göre çok daha hassas olan bir ölçüdür.
Standart SapmaVaryansın karekökü alınarak hesaplanan ve verilerle aynı ölçü birimine sahip olan değişkenlik ölçüsüdür. Değerlerin ortalamadan ne kadar uzaklaştığını standart bir birimle açıklar.
Değişim KatsayısıStandart sapmanın aritmetik ortalamaya bölünüp 100 ile çarpılmasıyla elde edilen, birimsiz ve yüzde cinsinden ifade edilen değişim ölçüsüdür. Ortalamaları farklı grupların değişkenliğini karşılaştırmada kullanılır.
Serbestlik DerecesiÖrnek varyansı ve standart sapması hesaplanırken paydada yer alan 'n-1' ifadesidir. İstatistiksel tahminlerde serbestçe değer alabilen gözlem sayısını ifade eder.
Sağa Çarpık DağılımDağılım eğrisinin sağ tarafa doğru uzun bir kuyruk oluşturduğu, yani pozitif çarpıklık gösterdiği durumdur. Bu dağılımda Mod < Medyan < Ortalama ilişkisi geçerlidir.
Sola Çarpık DağılımDağılım eğrisinin sol tarafa doğru uzun bir kuyruk oluşturduğu, yani negatif çarpıklık gösterdiği durumdur. Bu dağılımda Mod > Medyan > Ortalama ilişkisi geçerlidir.
