Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Sağlık Yönetimi Lisans Programı » Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi

Ünite 2: Sağlık Kurumlarında Maliyet Türleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Maliyet — Belirli bir sonuca ulaşmak için katlanılan tüm fedakârlıkların parasal ifadesidir. Sağlık kurumlarında bu fedakârlıklar hizmet üretimi için yapılan malzeme tüketimi, personel emeği ve diğer kaynak kullanımları şeklinde ortaya çıkar.

Gider — İşletmeye ekonomik yarar sağlamak amacıyla yapılan harcama veya tüketimdir. Dönem hasılatından düşülen ve faydası tükenmiş olan maliyetler gider olarak kabul edilir.

Harcama — Bir varlığın edinilmesi, hizmetin sağlanması veya zararın karşılanması için yapılan ödeme, mal veya hizmet sunma ya da borçlanma şeklindeki fedakârlıklardır.

Zarar — Normal faaliyetler dışında, işletmenin varlıklarının yarar sağlama potansiyelini azaltan ve karşılığında herhangi bir fayda elde edilmeyen ölçülebilir kayıplardır.

Maliyet Objesi — Muhasebede maliyeti saptanan ve ölçülen her türlü unsurdur. Sağlık kurumlarında bu obje genellikle bir laboratuvar testi, bir ameliyat işlemi veya bir hasta günü gibi hizmet birimleridir.

Ek Maliyet (Incremental Cost) — Alınan yeni bir karar veya seçilen alternatif bir eylem planı sonucunda ortaya çıkan ek harcamaları ve maliyet artışlarını ifade eder.

Batmış Maliyet (Sunk Cost) — Geçmişte yapılmış, geri kazanılması veya değiştirilmesi mümkün olmayan maliyetlerdir. Karar verme süreçlerinde dikkate alınmaması gereken geçmiş harcamaları temsil eder.

Fırsat Maliyeti (Opportunity Cost) — Seçilmeyen en iyi alternatif kararın feda edilen potansiyel getirisidir. Örneğin, hastanenin yeni bir poliklinik açmak yerine MR cihazı alması durumunda açılmayan polikliniğin gelir kaybıdır.

Yapısal Maliyet — İşletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için zorunlu olarak katlanılan ve kısa dönemde yönetici kararlarından etkilenmeyen sabit maliyetlerdir. Bina amortismanı ve bina kirası bu gruba örnektir.

Programlanmış Maliyet — Üst yönetimin kararlarıyla bütçelendirilen ve belirli bir dönemde harcanmasına izin verilen sabit maliyetlerdir. Yıllık bakım-onarım ödenekleri veya reklam giderleri bu gruba girer.

Karma Maliyet — Hem sabit hem de değişken maliyet unsurlarını bünyesinde barındıran maliyetlerdir. Elektrik faturası gibi sabit bir abonelik bedeli ve tüketime bağlı değişken kısımdan oluşan giderler buna örnektir.

Direkt Maliyet — Belirli bir hizmet birimi veya maliyet objesiyle doğrudan ilişkilendirilebilen ve ne kadar tüketildiği kolayca izlenebilen maliyetlerdir. Ameliyatta kullanılan cerrahi setler buna örnektir.

Endirekt Maliyet — Belirli bir hizmet birimine doğrudan yüklenemeyen, ancak çeşitli dağıtım anahtarları kullanılarak hizmetlere paylaştırılabilen dolaylı maliyetlerdir. Hastane genel yönetim giderleri buna örnektir.

Esas Maliyet Merkezleri — Sağlık hizmetinin doğrudan üretildiği, maliyetlerin doğrudan toplandığı ve hizmet başına maliyetlerin hesaplandığı birincil birimlerdir. Acil servis ve kardiyoloji polikliniği buna örnektir.

Destek Maliyet Merkezleri — Esas maliyet merkezlerinde yürütülen hizmetlerin kesintisiz ve kaliteli sunulabilmesi için dolaylı katkı sağlayan yardımcı birimlerdir. Bilgi işlem, sterilizasyon ve başhekimlik buna örnektir.

Aktivite Tabanlı Maliyetleme (ABC) — Maliyetleri faaliyetler bazında analiz eden, her faaliyeti ayrı bir maliyet merkezi olarak ele alarak birim maliyetlerin daha gerçekçi ve doğru belirlenmesini sağlayan modern bir yaklaşımdır.