Ünite 2: Sağlık Kurumlarında Maliyet Türleri — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Hastanelerde sıkça karşılaşılan 'fırsat maliyeti' ve 'batmış maliyet' kavramlarını somut birer örnek üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Fırsat maliyeti, hastanenin atıl bir binayı poliklinik yapmak yerine kiraya vererek elde edebileceği gelirden vazgeçmesidir. Batmış maliyet ise geçmişte satın alınan ve artık teknolojik ömrünü tamamlamış, geri iadesi olmayan bir tıbbi cihaz için ödenen paradır; bu para yeni kararları etkilememelidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir hastane yöneticisi olarak, yeni bir yoğun bakım ünitesi açma kararında 'yapısal maliyetler' ile 'programlanmış maliyetleri' nasıl bütçelendirirsiniz? Örneklerle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yoğun bakım ünitesinin bina amortismanı ve temel tıbbi cihazların yıpranma payları kısa vadede değiştirilemeyen yapısal maliyetleri oluşturur. Ünitede görev alacak personelin yıllık eğitim bütçesi veya cihazların periyodik bakım-onarım ödenekleri ise yönetici kararıyla belirlenen programlanmış maliyetlerdir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sağlık kurumlarında hizmet hacmi arttıkça toplam sabit maliyetler ile birim başına sabit maliyetlerin nasıl bir değişim gösterdiğini grafiksel mantıkla açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hizmet hacmi ne kadar artarsa artsın toplam sabit maliyetler (örneğin bina kirası) yatay bir seyir izleyerek değişmez. Ancak toplam sabit maliyet daha fazla hizmet birimine bölündüğü için, üretim hacmi arttıkça birim başına düşen sabit maliyet doğrusal olarak azalır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir cerrahi operasyon sürecini düşünerek bu süreçte ortaya çıkan direkt ilk madde ve malzeme maliyetleri ile genel hizmet maliyetlerini listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Operasyonda kullanılan dikiş malzemeleri, steril eldivenler ve hastaya verilen ilaçlar direkt ilk madde ve malzeme maliyetidir. Ameliyathanenin aydınlatılması, temizliği ve cihazların amortisman giderleri ise genel hizmet maliyeti kapsamında değerlendirilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Sorumluluk muhasebesi açısından 'kontrol edilebilen' ve 'kontrol edilemeyen' maliyet ayrımının hastane başhekiminin performans değerlendirmesindeki önemini araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Başhekim, nöbetçi personelin fazla mesai ücretleri veya malzeme tasarrufu gibi kendi kararlarıyla kontrol edebildiği maliyetlerden sorumlu tutulmalıdır. Buna karşılık, ülke genelindeki yüksek enflasyon veya döviz kuru dalgalanmalarından kaynaklanan ilaç fiyat artışları gibi kontrol edilemeyen maliyetlerden sorumlu tutulamaz.
