Ana Sayfa » Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı » Makine Güvenliği » Makine Risk Değerlendirmesi Eğitim Modülleri Modül 3: Mekanik Korumalar

Ünite 1: Makine Risk Değerlendirmesi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Statik Koruma — Makinenin tehlikeli bölümlerini fiziksel olarak çevreleyen, normal çalışma döngüsünde açılmayan ve sabitlenmiş fiziksel bariyerlerdir. Örneğin, bir konveyörün dönen tamburlarını tamamen kapatan ve vidalarla sabitlenmiş metal paneller bu koruma türüne girer.

Dinamik Koruma — Makinenin tehlikeli hareketleriyle etkileşimli çalışan, gerektiğinde açılabilen ancak açıldığında güvenlik mekanizmalarıyla makineyi durduran hareketli koruma sistemleridir. Örneğin, bir freze tezgahının interlok şalterli koruyucu kapağı açıldığında iş milinin dönmesini durdurur.

Sabit Koruyucu — TS EN ISO 14120'ye göre, makinenin tehlikeli bölgelerini kalıcı olarak çevreleyen ve açılması veya çıkarılması için mutlaka özel bir alet (anahtar, tornavida vb.) kullanımını gerektiren koruyuculardır.

Kilitli Koruyucu (İnterloklu) — Makine çalışırken tehlikeli alanlara erişimi engelleyen ve koruyucu açıkken makinenin çalışmasını durduran veya başlamasını engelleyen, TS EN ISO 14119 standardına uygun güvenlik tertibatlı koruyuculardır.

ESPE (Electro-Sensitive Protective Equipment) — Tehlikeli bölgelere insan veya uzuv yaklaşımını fiziksel bir engel olmaksızın algılayan ve makineyi güvenli duruma getiren elektro-hassas koruyucu ekipmanlardır. Işık perdeleri ve lazer alan tarayıcılar en yaygın ESPE örnekleridir.

TS EN ISO 12100 — Makinelerin tasarım aşamasında risk değerlendirmesi ve risk azaltma hiyerarşisinin nasıl uygulanacağını, tehlikelerin nasıl tanımlanacağını belirleyen temel makine emniyeti standardıdır.

TS EN ISO 13857 — Üst ve alt uzuvların (el, kol, parmak, ayak, bacak) makinenin tehlikeli alanlarına ulaşmasını engellemek için gerekli olan asgari güvenlik mesafelerini ve koruyucu açıklık boyutlarını belirleyen standarttır.

TS EN ISO 14120 — Makinelerde kullanılan sabit ve hareketli koruyucuların (muhafazaların) tasarımı, yapımı, malzeme seçimi ve mekanik dayanıklılık gereksinimlerini tanımlayan uluslararası standarttır.

Mesafeli Sabit Koruyucu — Tehlikeli bölgeyi tamamen kapatmayan ancak boyutları ve tehlikeli alana olan uzaklığı sayesinde buraya fiziksel erişimi engelleyen, TS EN ISO 13857'deki güvenlik mesafelerine göre konumlandırılan sabit koruyucudur.

Kendiliğinden Kapanan Koruyucu — Bir iş parçası makineye girdiğinde veya çıktığında mekanik olarak otomatik olarak açılan ve işlem tamamlandığında kendi kendine tekrar kapanarak tehlikeli bölgeyi örten hareketli koruyucu türüdür.

Ayarlanabilir Koruyucu — Yapılacak operasyonun veya işlenecek parçanın boyutlarına göre konumu, yüksekliği veya açıklık derecesi manuel ya da otomatik olarak ayarlanabilen koruyucu sistemleridir.

Kilitleme Tertibatlı ve Kilitlenebilen Koruyucu — Kapak kapatılıp kilitlenene kadar makinenin çalışmasına izin vermeyen ve makine çalışırken oluşan tehlikeli hareketler (atalet dahil) tamamen durana kadar kapağın açılmasını fiziksel olarak engelleyen sistemdir.

Açıklık Boyutu (e değeri) — TS EN ISO 13857 standardında güvenlik mesafesi hesaplanırken kullanılan; kare açıklığın kenar uzunluğunu, yuvarlak açıklığın çapını veya slot şeklindeki açıklığın en dar boyutunu ifade eden parametredir.

Atalet Riski — Makinenin enerjisi kesildikten sonra bile dönen veya hareket eden ağır parçaların (volan, testere vb.) momentum nedeniyle bir süre daha hareket etmeye devam etmesiyle oluşan mekanik tehlike durumudur.